Irak'ta Tarihi Dönemeç

ABD'nin Irak'tan çekilmesiyle ülkede yeni bir dönem başlıyor. Zaman içerisinde Türkiye de Irak'ta asker azaltmaya başlayacak. Ancak bu durum Irak'ta güvenlik riskleri oluşturabilir çünkü Irak ordusu düşündüğümüz manada, eğitim ve teşkilatlanması tam olarak tamamlanmış durumda değil. Halen teşkilat ve komuta sorunları mevcut. Özellikle füze ve SİHA, İHA’lara karşı hava savunmasında zafiyetlerini gidermiş durumda değil. ABD'nin Irak'tan tamamen çekilme tarihi olan 1 Ekim 2026 tarihi egemenlik günü olarak kutlanacak ve 1 Ekim'de 4 gün resmi tatil olacak.

ABD'nin Irak'ta yirmi yıldan fazla süredir devam eden varlığı 1 Ekim itibarıyle son bulacak. ABD, Irak’ı 2003'te işgal etmişti ve ülkede büyük acılar ve yıkım yaşanmıştı. İran-ABD savaşının devam ettiği bir dönemde, ABD'nin Irak'tan çekilmesini ABD'nin Ortadoğu'daki askeri varlığını zaman içerisinde azaltma stratejisinin bir parçası olarak değerlendirebiliriz. ABD'nin çekilmesinden sonra ABD-Irak müttefikliği ne kadar sürecek? Irak, ABD'nin müttefiki olarak kalacak mı? Bunu zaman içerisinde göreceğiz.

Türkiye-Irak arasında Kalkınma Yolu Projesi dahil önemli askeri, ekonomik ve siyasi ilişkiler mevcut. Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması var ve bu anlaşma, bölge ülkelerinin katılımına açık. Bölgenin güvenliğinin bölge ülkeleri tarafından sağlanması, bölgedeki ekonomik gelişme, huzur ve güvenlik için çok önemli. Irak'ın da bu pakta katılması hem Irak hem bölge için önemli faydalar sağlayacaktır. Bölgemizdeki sorunlar, bölgesel ittifaklar tarafından daha kolay çözülecektir.

ABD çekildikten sonra, İran'ın Bağdat yönetimi üzerinde nüfuz mücadelesi yapması, bölgemizdeki güvenliğe büyük riskler oluşturabilir. Bütün bölge ülkelerinin iyi komşuluk ve dostluğun geliştirilmesi için birlikte hareket etmesi, geçmişte yaşanmış acı tecrübeler nedeniyle son derece önemlidir. Bu nedenle siyasi otoriteler aklı selimle hareket etmelidir.

Irak'ta mevcut yabancı güçlerin çekilmesi kadar milis güçlerin de silah bırakmasının sağlanması çok önemlidir. Milis güçler sorun çıkarmadan silahlarını bırakmalıdır. Milis güçlerin silah bırakması 30 Haziran 2027 tarihine kadar uzatıldı. Silahların bırakılması planlı ve kademeli olarak uygulanacak.

Türkiye Irak'ın kuzeyindeki Başika Üssünden kademeli olarak çekilmeye hazırlanıyor. Türkiye Başika Üssü’nü Bağdat yönetimine devretmeyi planlıyor. İran destekli Şii milislerin silah bırakmayı reddetmesi veya çeşitli şartlar öne sürmesi durumunda sürecin devamında sıkıntılar yaşanabilir. Silahlı grupların merkezi hükümetin kontrolü dışında kalması veya böyle bir talepte bulunmaları durumunda Irak'ta istikrarsız bir ortamın oluşması muhtemeldir.

ABD'nin Irak'tan çekilmesi IKYB’yi İran'dan yapılması muhtemel füze, SİHA, İHA saldırılarına karşı korumasız bırakıyor. Bu nedenle IKYB Başbakanı Mesrur Barzani Bağdat yönetiminden koruma talep etti. Bölgedeki huzur ve güven için egemen, istikrarlı, güçlü, komşularıyla karşılıklı iyi ilişkiler kuran ticari ve savunma işbirliği yapan devlet ve yöneticilerinin olması çok önemlidir. Bölgemizin istikrarı ve güvenliği için bölgemizin terörist baskılardan arındırılması ve güçlü, güvenli bir ortamın oluşturulması çok önemlidir.