ABD ile İran arasında aylardır süren diplomatik temaslar, yeni bir krizle karşı karşıya kaldı. İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre Tahran yönetimi, Washington’un sunduğu ateşkes ve müzakere taslağına ilişkin cevabını arabulucular aracılığıyla ABD’ye iletti. İran basını, ABD’nin teklifinin “Trump’ın aşırı taleplerine boyun eğmek” anlamına geldiğini öne sürerek teklifin reddedildiğini duyurdu.
İran’ın yarı resmî haber ajansı Tesnim’e göre Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki Amerikan deniz ablukasının kaldırılmasını, savaşın tüm cephelerde sona ermesini ve saldırmazlık garantisi verilmesini talep etti. İran ayrıca petrol yaptırımlarının 30 gün içinde kaldırılmasını isterken, ABD’nin savaş tazminatı ödemesi ve İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin tanınması gibi maddeleri de karşı teklife ekledi.
ABD basınında yer alan değerlendirmelerde ise İran’ın, deniz ablukasının kaldırılması karşılığında Hürmüz Boğazı’nı ticari geçişlere aşamalı olarak açmayı teklif ettiği ileri sürüldü. Bloomberg’in aktardığına göre Tahran, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun bir bölümünü seyreltmeyi ve kalan kısmını üçüncü bir ülkeye göndermeyi kabul edebileceğini bildirdi, ancak müzakerelerin başarısız olması halinde uranyumun geri verilmesi konusunda garanti istedi. İran’ın, ABD’nin önerdiği 20 yıllık uranyum zenginleştirme moratoryumunu ise kabul etmediği belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın sunduğu karşı teklife sert tepki gösterdi. Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada İran’ın teklifini “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirdi. Axios muhabiri Barak Ravid’e konuşan Trump, Tahran yönetiminin yanıtının “değersiz” olduğunu savundu. Trump ayrıca anlaşma sağlanamaması halinde “Özgürlük Projesi” operasyonunun daha kapsamlı şekilde yeniden başlatılabileceğini söyledi.
Tahran yönetimi ise Trump’ın açıklamalarına “Hedefimiz Trump’ı memnun etmek değil” sözleriyle yanıt verdi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de mevcut süreçte önceliklerinin “savaşın sonlandırılması” olduğunu belirterek Washington’u “mantık dışı taleplerde ısrar etmekle” suçladı.
Süreçte İsrail’in etkisi de dikkat çekiyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, İran’ın nükleer programını tamamen sonlandırmayan hiçbir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini Washington yönetimine ilettiği öne sürüldü. İsrailli yetkililerin ayrıca İran’ın müzakereleri zaman kazanmak için kullandığı yönünde ABD tarafını uyardığı iddia edildi.
Diğer İçerikler
