Trump’ın Açıklaması
Trump, 5 Kasım’da olası bir anlaşmanın “çok büyük” olacağını, “Ukrayna’dan daha fazlasını kapsayacağını” ve hatta “tüm Avrupa’yı” içerebileceğini söyledi. Trump, ayrıntı vermeden “Büyük, güzel bir anlaşma olacak ve herkes çok memnun olacak” dedi. Trump’ın özel temsilcisi ve damadı Jared Kushner da X’te yaptığı paylaşımda Washington’ın kalıcı barışın koşullarını oluşturmaya yönelik daha geniş bir Avrupa güvenlik mimarisi üzerinde çalıştığını duyurdu. Kushner’in video bağlantısıyla katıldığı toplantılar, bu hafta Brüksel’de iki gün sürmüş, NATO, AB ve büyük Avrupa güçlerinin yetkilileri Ukrayna’ya güvenlik garantilerini ve Avrupa’nın daha geniş güvenlik düzenlemelerinin geleceğini görüşmüştü. Kushner, Avrupalı ortakların sürecin dışında bırakılmayacağını belirterek Abu Dabi’deki müzakerelerin kenarında yakın istişare yapılacağını, ilerleme sağlanırsa daha geniş bir çok taraflı formata geçileceğini söyledi.
Avrupa’dan Tepkiler
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 6 Kasım’da Varşova’da gazetecilere şunları söyledi: “Zaten yürürlükte bir Avrupa güvenlik mimarisi var. Sorun, Rusya’nın bunun dayandığı anlaşmaları çiğnemeye devam etmesi. NATO 2021'de Rusya için bir tehdit oluşturmuyordu, şu anda da oluşturmuyor. Putin’in Avrupa güvenliği üzerinde veto hakkı yok.” Kallas, anlaşmanın uygulanabilmesi için AB’nin sürece dahil edilmesi gerektiğini de vurguladı. Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, Ukrayna’nın ve Avrupa’nın geleceğine dair Avrupa’nın katılımı olmadan varılacak bir düzenlemenin “yalnızca akıllıca olmayan değil, aslında imkânsız” olduğunu söyledi. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha, Moskova’nın Avrupa güvenliğinin garantörü olarak görülemeyeceğini belirterek “Rusya’ya karşı kendimizi korumaktan söz etmeliyiz, Rusya’yla Avrupa’daki nüfuz alanları hakkında konuşmaktan değil” dedi.
AB Komisyonu Baş Sözcüsü Paula Pinho, barış anlaşması için hâlâ önemli çalışma gerektiğini, AB’nin kendi güvenliğiyle ilgili meselelere kendisinin karar vereceğini vurguladı. NATO ise Ukrayna’nın müttefiklerinin çatışmanın “adil ve sürdürülebilir” bir şekilde sona ermesi için çalıştığını yineledi.
Avrupa’nın Endişesi
Avrupa başkentleri için temel mesele, Washington’ın savaşı sona erdirip erdiremeyeceğinden çok, tüm kıtanın güvenliğini etkileyen kararların en çok etkilenen ülkelerin doğrudan katılımı olmadan alınıp alınamayacağı. Trump’ın ifadeleri, Washington’ın Putin’in uzun süredir dile getirdiği taleplere Avrupa’nın çıkarları pahasına yer verebileceğine dair endişeleri yeniden gündeme getirdi. Rusya, Şubat 2022'deki tam ölçekli işgalinden önce NATO’ya Avrupa’nın güvenlik düzenlemelerinde köklü değişiklik talep eden bir ültimatom vermişti. Talepler arasında 1997'den sonra ittifaka katılan ülkelerdeki NATO güçlerinin çekilmesi de vardı. NATO bu talepleri reddetmişti.
Abu Dabi Görüşmeleri
Önümüzdeki hafta Abu Dabi’de Kiev ve Moskova arasındaki ABD arabuluculuğundaki görüşmeler yeniden başlayacak. Ukrayna savaşın yeniden başlamasını önleyecek güvenilir garantiler istiyor. Moskova ise NATO’nun Doğu Avrupa’daki varlığına ve etkisine kısıtlama getirilmesini talep ediyor. Avrupa hükümetleri ise Rus saldırganlığını ödüllendirecek ya da Ukrayna’nın egemenliğini ve kendi siyasi ve güvenlik geleceğini belirleme hakkını zedeleyecek bir çözümü engellemekte kararlı.
Diğer İçerikler
