Luzern zirvesi, masadaki maddeler kadar liderlerin kameralar önündeki vücut diline de sahne oldu. Heyetlerin ilk temas anında diplomatik mesafeler en üst düzeyde tutuldu. İran heyetinin Pakistan ve Katar temsilcileriyle samimi şekilde tokalaşmasına rağmen ABD heyetiyle doğrudan selamlaşmaması dikkat çekti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin, ABD heyetine başkanlık eden Başkan Yardımcısı J.D. Vance’ın yüzüne bile bakmadan yanından geçmesi ve Vance’ın havada kalan el sıkışma beklentisi kameralara anbean yansıdı. O anlarda Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in, İran heyetini masada tutabilmek için yoğun endişe taşıyan yüz ifadesi diplomatik kulislerde günün en çok konuşulan karesi oldu.
Masadan Çıkan Tarihi Kararlar ve Yol Haritası
Gerilimli başlayan zirvede, 18 Haziran'da Trump ve Pezeşkiyan tarafından dijital ortamda imzalanan "İslamabad Mutabakatı"nın saha uygulamaları için şu somut kararlar üzerinde uzlaşı sağlandı:
60 Günlük Yol Haritası: Taraflar, nihai barış anlaşmasına ulaşılması amacıyla teknik müzakerelerin derhal başlatılmasını ve 60 günlük sıkı bir takvimin uygulanmasını kabul etti.
Hürmüz İçin Doğrudan İletişim Hattı: Küresel ticaret ve enerji piyasalarını korumak adına, Hürmüz Boğazı'nda askeri yanlış anlaşılmaların önüne geçecek doğrudan bir sıcak iletişim hattı kurulması kararlaştırıldı.
Lübnan Çatışma Önleme Birimi: Lübnan'daki askeri operasyonların tamamen sonlandırılması ve ateşkesin kalıcı hale getirilmesi için bölge ülkelerinin de destekleyeceği özel bir askeri mekanizma kurulması onaylandı.
Üst Düzey Denetim Komitesi: Sürecin siyasi denetimini yürütmek, nükleer program ve yaptırımlarla ilgili uzman çalışma gruplarını yönetmek üzere baş müzakerecilerden oluşacak bir üst komite kuruldu.
Uranyum Stokları Düşürülüyor, Petrol Ablukası Kalkıyor
Pakistan Dışişleri Bakanı'nın Al-Arabiya'ya yaptığı açıklama zirvenin en kritik askeri başlığını deşifre etti. Edinilen bilgilere göre ABD ve İran, Tahran yönetiminin elinde bulundurduğu uranyum stoklarının zenginleştirme seviyesinin düşürülmesi konusunda tarihi bir uzlaşı sağladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise yaptığı ilk resmi açıklamada somut kazanımları ilan etti:
"Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda Lübnan savaşını sonlandırmak için çok önemli bir ilerleme kaydedildi. Ülkemize uygulanan petrol ihracatı kısıtlamaları kaldırıldı, deniz ablukası sona erdi ve dondurulmuş varlıklarımızın bir kısmı serbest bırakıldı."
J.D. Vance: "Bu Sadece Bir Başlangıç, Trump Yeni Bir Sayfa Açtı"
Görüşmelerin ardından konuşan ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, elde edilen neticeleri daha büyük bir stratejinin ilk adımı olarak niteledi. Başkan Trump’ın kendilerine Orta Doğu'da kalıcı ve radikal diplomatik çözümler üretme görevi verdiğini belirten Vance, şu ifadeleri kullandı:
"Bu sadece bir başlangıç. Bölgemiz için daha iyi bir gelecek inşa etmeye çalışıyoruz. Başkan Trump'ın vizyonu, 10 yıl sonra Orta Doğu'nun bugünle kıyaslanamayacak kadar farklı olmasıdır. Trump bizden bölgede yeni bir sayfa açmamızı istedi."
Başbakan Şerif: "İran Onurlu Davrandı, Trump Bir Barış İnsanı"
İran heyetini masada tutmak için yoğun çaba harcayan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise zirve sonrasında basına yaptığı açıklamada her iki tarafa da övgüler yağdırdı. İran yönetiminin Orta Doğu krizini büyük bir onur ve ağırbaşlılıkla yönettiğini belirten Şerif, "Bölgede barışı sağlama konusunda son derece samimiler" dedi. ABD Başkanı Trump hakkında da çarpıcı bir değerlendirme yapan Şerif, "Başkan Trump'ın bir barış insanı olduğu konusunda hiçbir şüphem yok. Bunu geçmişte Pakistan ve Hindistan nükleer bir savaşın eşiğindeyken sergilediği liderlikle de kanıtlamıştı" ifadelerini kullandı.
Sürecin devamı kapsamında teknik heyetler Burgenstock'ta çalışmalarını sürdürürken, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın Salı günü diplomatik koordinasyonu derinleştirmek üzere Pakistan'a resmi bir ziyaret gerçekleştireceği açıklandı.
Diğer İçerikler
