MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın geçen hafta Afganistan ve Pakistan’a gerçekleştirdiği ziyaretler, Kabil ile İslamabad arasındaki artan gerilimin azaltılması yönündeki diplomatik girişimler kapsamında gündeme geldi.
Kalın’ın Kabil ve Kandahar temasları sırasında Katar Ulusal Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Hamad bin Hamis el-Kaabi’nin de Afganistan’da Taliban yönetiminin Savunma, İçişleri ve İstihbarat yetkilileriyle görüşmeler gerçekleştirdiği aktarıldı. Türkiye ve Katar, daha önce Afganistan ile Pakistan arasında ateşkes sağlanması için arabuluculuk yapmıştı.
Afganistan ile Pakistan arasındaki ilişkilerde, Pakistan Talibanı olarak bilinen Tehrik-i Taliban Pakistan (TTP) ve Belucistan’daki silahlı gruplar konusunda yaşanan anlaşmazlıklar öne çıkıyor. Pakistan yönetimi, söz konusu unsurların Afganistan’da barındırıldığını savunurken Taliban yönetimi bu iddiaları reddediyor ve Pakistan’ı Taliban karşıtı DAEŞ bağlantılı unsurlara alan açmakla suçluyor.
İki ülke arasındaki kara yollarının yaklaşık 10 aydır kapalı olduğu, ticaretin ciddi biçimde gerilediği ve diplomatik temasların sınırlı kaldığı belirtiliyor. BBC Peştunca’nın Taliban yönetiminden üst düzey bir güvenlik yetkilisine dayandırdığı haberde, Kalın’ın ziyaretinin temel amacının Afganistan ile Pakistan arasındaki gerilimi azaltmak olduğu ifade edildi. Aynı haberde Taliban yönetiminin Pakistan ile görüşmeye hazır olduğu ancak güvence talep ettiği aktarıldı.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Sajjad Haider Khan da Afganistan topraklarından Pakistan’a yönelik saldırıların tamamen durdurulması şartıyla ticaret yollarının yeniden açılmasına hazır olduklarını açıkladı. Bu açıklamanın ardından Hayber Pahtunhva eyaletinde 17’si polis olmak üzere 23 kişinin hayatını kaybettiği ve 100’den fazla kişinin yaralandığı saldırı meydana geldi.
Metinde ayrıca Afganistan’ın bölgesel ekonomik ve enerji bağlantıları açısından önemine dikkat çekildi. 7 Eylül 2026’da Suudi Arabistan merkezli Delta International Energy ile Afganistan Maden ve Petrol Bakanlığı arasında Kushk-Tirpul petrol havzasında 25 yıllık hidrokarbon arama ve çıkarma anlaşması imzalandığı, törende eski ABD Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad’ın da bulunduğu belirtildi.
Kalın’ın Afganistan ve Pakistan temasları, Türkiye ve Katar’ın iki ülke arasındaki krizin çözümü için yeniden diplomatik kanalları işletme çabası çerçevesinde ele alınıyor. Metinde, bölgedeki gelişmelerin Afganistan-Pakistan hattının yanı sıra Orta Asya, Basra Körfezi, Güney Asya ve Kızıldeniz hattındaki güvenlik dengeleriyle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
Türkiye’nin; müttefiklerini, özellikle de derin askerî ve siyasi bağları bulunan, çok yakın zamanda Mekke Mutabakatı imzaladığı kadim dostu Pakistan’ı zayıflatacak bir çatışmayı önlemek için çalıştığı anlaşılıyor. Pakistan ayrıca, İran ile ABD/İsrail hattında derinleşen gerilim nedeniyle yüksek bedel ödeyen ülkelerin başında geliyor.
Kaynak: Milliyet/Didem Özel Tümer
Diğer İçerikler
