ABD’de ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin yaşadığı yenilgi, Çin ile yürütülen ticaret müzakerelerinin geleceğini gündeme taşıdı. Hayat pahalılığı ve Trump yönetiminin ticaret savaşlarının etkisiyle seçmenlerin Cumhuriyetçilere desteğini azaltması, Kongre kontrolünün Demokratlara geçmesiyle sonuçlandı.
Analistlere göre seçim sonuçları, Trump’ın Çin ile mevcut ticaret ateşkesini bozma konusunda daha temkinli davranmasına neden olabilir. Bu durum, ayın ilerleyen günlerinde yeniden başlaması beklenen müzakerelerde Pekin’e avantaj sağlayabilir.
Eski Çin Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Shen Weizhong, “Çinliler, yeni bir başkanın Trump’tan çok farklı olabileceğinin farkında” dedi. Shen, “Ancak iki yıl daha istikrarlı bir dönem geçirebilirsek bu bile Çin için iyi bir şey. Ne kadar fazla zamanımız olursa Tayvan konusunda yaşanabilecek nihai bir hesaplaşmaya veya başka bir ticaret savaşına karşı o kadar hazırlıklı olabiliriz” ifadelerini kullandı.
Bununla birlikte analistler, Trump’ın ülke içindeki siyasi hareket alanının daralması nedeniyle dış politikada daha saldırgan adımlar atabileceği uyarısında bulunuyor. Demokratların kontrolündeki Kongre’nin Tayvan’a yönelik silah satışlarının yeniden başlatılması için Trump’a baskı yapması da Pekin açısından önemli bir risk oluşturuyor.
Economist Intelligence Unit’in kıdemli Çin analisti Chim Lee, “Trump’ın başvurabileceği alışılmışın dışındaki ve öngörülmemiş dış politika hamlelerinin sayısı artabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Trump’ın bu ay Shenzhen’de düzenlenecek APEC Zirvesi kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmesi, aralık ayında ise Miami’deki G20 kapsamında yeniden bir araya gelmesi bekleniyor. Görüşmelerin merkezinde ocak ayında sona erecek ticaret ateşkesi bulunuyor.
Foundation for Defense of Democracies’in kıdemli araştırmacısı Craig Singleton, Pekin’in Trump’ın siyasi sorunlarını bir anlaşmaya daha fazla ihtiyaç duyduğu şeklinde yorumlayabileceğini belirtti. Çin’in bu durumu gümrük vergilerinin düşürülmesi ve Washington’dan taviz almak için kullanabileceğini ifade eden Singleton, bunun mevcut istikrarı bozabilecek bir yanlış hesaplamaya dönüşebileceği uyarısında bulundu.
Öte yandan Trump’ın, Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi veya Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile yeni bir zirve düzenlenmesi gibi dış politika hedeflerinde Çin’in desteğini arayabileceği değerlendiriliyor. Rusya ve Kuzey Kore ile güçlü ticari ilişkilere sahip Pekin’in bu nüfuzunu Washington’dan taviz almak için kullanabileceği belirtiliyor.
Ancak Demokratların kontrolündeki Kongre’nin Çin yatırımlarını, insan hakları meselelerini ve Tayvan’a yönelik silah satışlarını daha fazla gündeme taşıması bekleniyor. Trump, Tayvan’a verilmesi planlanan 14 milyar dolarlık silah paketini Şi Cinping ile müzakerelerde bir “pazarlık kozu” olarak kullanmak amacıyla askıya almıştı.
Çin, demokratik yönetim altındaki Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor ve ABD’den silah satışlarını durdurmasını talep ediyor. Eski Çin Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Shen Weizhong, Kongre’nin silah satışlarını yeniden başlatma girişimlerine Pekin’in sert tepki vereceğini belirterek Tayvan meselesini seçim sonrası dönemin “risk numarası bir” olarak nitelendirdi.
Diğer İçerikler
