Von der Leyen'in "Birliğin Durumu" konuşmasında güvenlik ve savunma gündemin önemli başlıkları arasında yer aldı. Avrupa'nın karşı karşıya olduğu güvenlik tehditlerinin değiştiğini belirten von der Leyen, mevcut kurum ve karar alma mekanizmalarının yeni güvenlik ortamına ayak uyduramadığını ifade etti.
Von der Leyen'in planları arasında Avrupa Güvenlik Konseyi kurulması öne çıktı. AB liderlerinin özel bir formatta bir araya gelmesini öngören yapıya Ukrayna, Birleşik Krallık, Norveç ve Kanada gibi ülkelerin de dahil edilmesi planlanıyor.
Yeni yapının Avrupa'nın karşı karşıya olduğu güvenlik tehditlerinin ele alınacağı siyasi bir platform olarak oluşturulması hedefleniyor. Ancak von der Leyen, önerinin ne zaman hayata geçirileceğine ilişkin net bir tarih vermedi. Ayrıca yeni yapının NATO ve Gönüllüler Koalisyonu gibi mevcut güvenlik oluşumlarıyla nasıl bir ilişki kuracağı da belirsizliğini koruyor.
Von der Leyen'in gündeme getirdiği bir diğer öneri ise "Acil Güvenlik Protokolü" oldu. Avrupa'da son dönemde artan sabotajlar, saldırı girişimleri ve insansız hava aracı ihlallerine karşı ortak bir mekanizma oluşturulması planlanıyor.
Önerinin NATO'nun 4. maddesine benzer şekilde çalışması ve silahlı saldırı seviyesine ulaşmayan ancak üye ülkelerin güvenliğini tehdit eden gelişmeler karşısında ortak istişare ve koordinasyon mekanizması oluşturması öngörülüyor.
Von der Leyen, bir üye ülkenin mekanizmayı devreye sokması halinde diğer üye ülkelerin Avrupa'nın vereceği yanıtı koordine etmek ve gerilimin daha fazla tırmanmasını engellemek amacıyla bir araya gelmesini önerdi. Ancak AB içerisinde söz konusu mekanizmanın NATO'nun mevcut yapılarıyla nasıl bir uyum içerisinde çalışacağı konusunda soru işaretleri bulunuyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı ayrıca, Avrupa'nın stratejik savunma kabiliyetlerindeki eksikliklerin giderilmesi amacıyla yeni bir yatırım aracının oluşturulacağını açıkladı. Söz konusu kabiliyetler arasında uydular, hava taşımacılığı, yakıt ikmali ve istihbarat kapasitesi gibi modern askeri operasyonlar açısından kritik unsurlar bulunuyor.
Von der Leyen, Ukrayna'daki savaşın bu kapasitelere duyulan ihtiyacı ortaya koyduğunu belirterek, Avrupa'nın gerekli ölçeğe ancak ortak hareket ederek ulaşabileceğini ifade etti. Bu kapsamda NATO ile uyumlu şekilde uzun vadeli yatırımları yönlendirecek yeni bir Avrupa aracının oluşturulması planlanıyor.
Ancak Avrupa'nın mevcut savunma açığını nasıl kapatacağı konusunda da belirsizlikler bulunuyor. AB Savunma Komiseri Andrius Kubilius, daha önce ABD'nin Avrupa'daki askeri kapasitesinin yerini doldurmanın yaklaşık 500 milyar avroluk yatırım gerektirebileceğini belirtmişti. Yeni yatırım mekanizmasının bu açığı ne ölçüde kapatabileceği ise henüz netlik kazanmış değil.
Von der Leyen'in açıkladığı planlar, AB'nin Avrupa güvenlik mimarisinde daha fazla sorumluluk üstlenmesine yönelik önemli öneriler ortaya koyarken, bu girişimlerin mevcut NATO yapılarıyla nasıl bütünleştirileceği, üye ülkeler arasında nasıl uygulanacağı ve gerekli finansmanın nasıl sağlanacağı soruları gündemdeki yerini koruyor.
Kaynak: Euronews
Diğer İçerikler
