Türk Devletlerinin Ortak Uydusu 2027’de Fırlatılacak

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi ülkelerin uzay alanındaki işbirliği kapsamında geliştirilen ortak küp uydu projesinde çalışmalar sürüyor. Kazakistan’ın başkenti Astana’da yürütülen proje çerçevesinde hazırlanan 12U TDT-SAT Küp Uydusu’nun, 2027 yılının ikinci yarısında Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatılması planlanıyor.

Türk devletlerinin teknik bilgi birikimini ortak bir projede buluşturan girişim, bölgesel yer gözlemi yapılmasını, yeni teknolojilerin uzay ortamında test edilmesini ve gelecekte gerçekleştirilecek ortak uzay görevleri için deneyim kazanılmasını amaçlıyor.

Türk Devletleri Teşkilatının Ankara’da düzenlenen 13’üncü Zirvesi kapsamında da üye ülkelerin uzay, teknoloji ve dijital dönüşüm alanlarındaki işbirliği gündeme geldi. Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan’ın öncülük ettiği çalışmaların, uzay sanayisindeki ortaklıkların geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Uzay işbirliği için yeni çerçeve sözleşme

Türk devletleri arasındaki uzay işbirliğini genişletmeye yönelik önemli adımlardan biri, ekim ayında Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) kapsamında atıldı.

Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan’ın öncülüğünde üye ülkelerin uzay sanayisi alanındaki işbirliği kapasitesini geliştirmeyi amaçlayan bir çerçeve sözleşme imzalandı. Sözleşme; uydu geliştirme, uzay teknolojileri, bilimsel araştırma ve sanayi alanlarında ortaklıkların güçlendirilmesini öngörüyor.

Ortak küp uydu projesinde elde edilen teknik deneyimin daha kapsamlı girişimlere aktarılması da sözleşmenin hedefleri arasında yer alıyor. Ülkelerin işbirliği başlıkları arasında uydu verilerinin paylaşılması, su yönetimi, tarım, çevrenin korunması, iklimin izlenmesi ve afet risklerinin takibi bulunuyor.

Uydu Astana’da geliştiriliyor

Yaklaşık 16 kilogram ağırlığındaki 12U TDT-SAT Küp Uydusu, Kazakistan’ın başkenti Astana’da faaliyet gösteren Ghalam şirketi tarafından TDT üyesi ülkelerle birlikte geliştiriliyor.

12U XL nano uydu platformuna dayanan sistem; kamera, veri işleme, yönelim ve kontrol, haberleşme, güç ve itki sistemlerinden oluşuyor. Uydunun optik sistemi, Dünya’nın görüntülerini alarak bölgesel gözlem yapılmasına imkan sağlayacak. Ayrıca uyduyla iletişim ve yüksek hızlı veri aktarımı için ayrı kanallar kullanılacak.

Dünya’dan yaklaşık 550 kilometre yükseklikte Güneş eşzamanlı yörüngede çalışması planlanan uydunun görev süresinin yaklaşık iki yıl olması öngörülüyor.

Projenin yer istasyonu da Astana’da kurulacak. Böylece Kazakistan, uydu geliştirme çalışmalarının yanı sıra projenin yer altyapısına da ev sahipliği yapacak.

Teknik plana göre önemli testlerin 2026 yılı içerisinde tamamlanması, uydunun ise 2027’nin ikinci yarısında Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatılması hedefleniyor.

TDT Uzay Ajansları toplantısında teknik ayrıntılar ele alındı

Ortak uyduya ilişkin çalışmalar, 8 Eylül’de Astana’da gerçekleştirilen toplantıda da değerlendirildi. TDT üyesi ülkelerin uzay ajanslarından temsilcilerin katıldığı toplantıda itki sisteminin geliştirilmesi, uydu bileşenlerinin entegrasyonu ve fırlatma öncesinde tamamlanması gereken aşamalar görüşüldü.

Toplantının gündeminde frekans koordinasyonu, yetkilendirme işlemleri ve fırlatma maliyetlerinin ülkeler arasında paylaşılması konuları da yer aldı.

TDT Uzay Ajansları Başkanları 6. Toplantısı’nın 2027 yılında Kazakistan’da düzenlenmesi planlanıyor.

Özbekistan ortak projeye destek veriyor

Özbekistan da Türk devletlerinin ortak uzay çalışmalarına destek veren ülkeler arasında bulunuyor. Başkent Taşkent’te 30 Mart’ta düzenlenen TDT Uzay Ajansları ve İlgili Makamları 5. Toplantısı’nda konuşan Özbek Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov, ortak küp uydu girişimini desteklediklerini ve uzay sanayisindeki işbirliğinin uzun vadeli ortaklıklar açısından önem taşıdığını ifade etmişti.

Kadirov, ortak projenin Türk devletlerinin uzay teknolojilerini birlikte geliştirmek amacıyla teknik imkanlarını bir araya getirmesine örnek oluşturduğunu belirterek şu ifadeleri kullanmıştı:

“TDT ortak küp uydusuna ek olarak, ortaklarımızla birlikte uydu veri paylaşımı, kapasite geliştirme, teknoloji alışverişi ve endüstriyel işbirliği için daha geniş bir çerçeve üzerinde çalışıyoruz.”

Özbekistan’ın uzay alanındaki bir diğer önemli gündemini ise 2028 yılında Semerkant’ta düzenlenecek 79. Uluslararası Uzay Kongresi oluşturuyor. Kongrenin ev sahipliğine ilişkin protokol, 5 Ekim’de Antalya’da imzalanmıştı.

Ortak uzay istasyonu modülü hedefleniyor

Türk devletleri arasındaki uzay işbirliğinin gelecekte daha kapsamlı projelere taşınması da hedefleniyor. Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç, Antalya’da düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi’nde Türk devletleriyle gerçekleştirilmesi planlanan projelere ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştu.

Kıraç, ortak uzay çalışmalarına yönelik gelecek hedeflerini şu sözlerle açıklamıştı:

“Geleceğe dair hayalimiz yeni uzay girişimleri doğrultusunda Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmek.”

Kaynak: Türk devletlerinin ortak uydusu 2027'nin ikinci yarısında fırlatılacak - Son Dakika Haberleri