Pakistan’ın Bölgesel Merkezi Rolü Güçleniyor: Suudi Arabistan, Türkiye, Bangladeş ve Kazakistan’la Önemli Görüşmeler Yürütülüyor

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in İslamabad'a yaptığı ziyaret sırasında Kazakistan ve Pakistan, Orta Asya'nın denize kıyısı olmayan ülkesine Arap Denizi limanlarına erişim sağlayacak ulaşım koridorlarına odaklanan stratejik bir ortaklık anlaşması imzaladı.

Tokayev, Karaçi ve Gwadar limanlarına erişim konusunu görüşmek üzere Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile bir araya geldi ve iki lider ulaştırma, lojistik, madencilik, sağlık, eğitim ve diğer sektörleri kapsayan 20 anlaşma imzaladı.

Tokayev, "Trans-Hazar Ulaşım Koridoru'nun ve Afganistan üzerinden geçen transit güzergahlarının geliştirilmesi de öncelikli konular arasında değerlendirildi" dedi.

Pakistan’la yakın ilişkiler

Güney Asya’da dengeleri etkileyebilecek yeni diplomatik gelişmeler, Pakistan ile Bangladeş arasındaki ilişkilerin hızla gelişmesiyle gündeme geldi. Özellikle 2024 yılında eski Başbakan Şeyh Hasina’nın görevden uzaklaştırılmasının ardından iki ülke arasında hem askeri hem diplomatik temaslar arttı.

Ocak 2025’te Pakistan istihbarat servisi ISI Başkanı Korgeneral Asim Malik’in Dakka’ya gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke ilişkilerinde tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendirildi. Bu ziyaret, Bangladeş’in 1971’de Pakistan’dan bağımsızlığını kazanmasından bu yana ISI başkanı düzeyinde yapılan ilk temas oldu.

Son dönemde küresel çapta artan güvenlik tehditleri ve bölgesel istikrarsızlıklar, Müslüman ülkeler arasında savunma ve askerî işbirliklerini hızlandırıyor. Bu çerçevede Pakistan, Endonezya, Irak ve Suudi Arabistan arasında art arda gerçekleşen temaslar ve imzalanan anlaşmalar, İslam ülkelerinin savunma alanında daha koordineli ve kolektif bir çizgiye yöneldiğini ortaya koyuyor.

Pakistan–Endonezya Savunma İşbirliği Derinleşiyor

Endonezya ile Pakistan, ikili savunma ilişkilerini genişletme konusunda mutabakata vardı. Endonezya Savunma Bakanı Sjafrie Sjamsoeddin, başkent İslamabad’da Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Munir ile bir araya geldi.

Pakistan–Irak Askerî İşbirliği ve Uçak Tedariki

Pakistan ordusundan yapılan açıklamaya göre, Pakistan Hava Kuvvetleri Komutanı Zaheer Ahmad Baber Sidhu, resmî bir ziyaret kapsamında Irak’ta Irak Hava Kuvvetleri Komutanı Mohanad Ghalib Mohammed Radi Al-Asadi ile bir araya geldi.

Görüşmelerde iki ülke arasında askerî işbirliğinin güçlendirilmesi, ortak eğitim faaliyetleri, kapasite geliştirme ve operasyonel koordinasyon konuları ele alındı. Irak tarafının, Pakistan üretimi JF-17 Thunder savaş uçakları ile Super Mushshak eğitim uçaklarının tedarikine ilgi gösterdiği bildirildi.

Suudi Arabistan ile Pakistan Arasında Karşılıklı Savunma Paktı

Pakistan ile Suudi Arabistan, uzun süredir devam eden güvenlik ortaklıklarını yeni bir aşamaya taşıdı.

Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile resmî ziyaret için Riyad’da bulunan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif arasında imzalanan anlaşmada, herhangi bir ülkeye yönelik saldırının her iki ülkeye yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştı.

Öte yandan Pakistan Savunma Bakanı, geçtiğimiz ay Suudi Arabistan ve Türkiye’nin yaklaşık bir yıldır yürüttüğü görüşmelerin ardından bir savunma anlaşması taslağı oluşturduğunu açıkladı.

Pakistan basınında yer alan habere göre, Savunma Sanayi Bakanı Raza Hayat Hiraj yaptığı açıklamada, Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye'nin yaklaşık bir yıllık görüşmelerin ardından bir savunma anlaşması taslağı hazırladığını ve bunun son iki yılda bölgesel şiddetin tırmanmasına karşı bir önlem arayışında olduklarının bir işareti olabileceğini söyledi.