İsminin açıklanmasını istemeyen Türk yetkiliye göre, anlaşmanın savunma yükümlülüklerinin bağlayıcı hâle gelebilmesi için taraf ülkelerde iç onay süreçlerinin tamamlanması gerekiyor. Türkiye'de anlaşmanın kısa süre içinde, muhtemelen ekim ayında TBMM'ye sunulacağı ve metnin kamuoyuyla paylaşılacağı belirtildi. Pakistan'da da parlamentonun onayı gerekirken, Suudi Arabistan'ın anlaşmayı kraliyet kararnamesiyle onaylayabileceği ifade edildi.
Yetkili, Mekke anlaşmasının yalnızca bir güvenlik ittifakı olmadığını, aynı zamanda uluslararası bir örgüt niteliğinde tasarlandığını belirtti. Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra bile ortak tehdit değerlendirmesi, istişare, askerî koordinasyon ve müdahale mekanizmalarının kurulmasının zaman alacağını vurguladı.
Türk yetkili, üç ülkenin savunma ve hazırlık planları oluşturması, ordular arasındaki birlikte çalışabilirlik sorunlarını çözmesi ve uzun vadeli caydırıcılık planı geliştirmesi gerektiğini söyledi. Bu sürecin birkaç yıl sürebileceğini belirten yetkili, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın geçmişte ikili askerî tatbikatlar yaptığını ancak üçlü formatta henüz ortak bir tatbikat gerçekleştirmediğine dikkat çekti.
31 Ağustos'ta İstanbul'da yapılan toplantıda ittifakın kurumsallaşması için önemli adımlar atıldığı da aktarıldı. Tarafların Suudi Arabistan'da bir sekretarya kurulması ve ilk genel sekreterin üç yıllığına Pakistanlı olması konusunda anlaşmaya vardığı belirtildi.
Mekke anlaşmasındaki bir üyeye yönelik saldırının tüm üyelere yapılmış sayılmasına ilişkin hüküm NATO'nun 5. maddesiyle karşılaştırılıyor. Türk yetkili ise bunun otomatik olarak askerî karşı saldırı anlamına gelmediğini vurguladı. Buna göre, saldırıya uğrayan ülkenin talebi üzerine müttefikler toplanacak ve nasıl cevap verileceğine birlikte karar verecek.
Yetkili, NATO'nun da benzer şekilde her saldırıya doğrudan askerî müdahaleyle karşılık vermediğini hatırlattı. Rus insansız hava araçlarının NATO hava sahasını ihlal ettiği olayları örnek göstererek, bunların her seferinde askerî karşılık doğurmadığını belirtti.
Türk yetkiliye göre Mekke Savunma İttifakı'nın temel amacı, mevcut her krize anında askerî çözüm üretmek değil, uzun vadede güçlü bir caydırıcılık mekanizması oluşturmak. Hindistan-Pakistan gerilimi ve Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının ittifakın en hassas noktaları olduğunu kabul eden yetkili, anlaşmanın asıl hedefinin zaman içerisinde bu tür krizlerin tırmanmasını önleyecek bir savunma yapısı kurmak olduğunu söyledi.
Kaynak: Middle East Eye
Diğer İçerikler
