GKRY Lideri Nikos Hristodulidis’in, Kıbrıs meselesine ilişkin tek taraflı hazırladığı 19 maddelik öneri paketinin ayrıntıları Rum basınında yayımlandı. Fileleftheros gazetesinin haberine göre pakette, Maraş’ın iadesi karşılığında Mağusa Limanı’nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesi, Türk askeri yetkilileri ile Rum Milli Muhafız Ordusu arasında BM gözetiminde doğrudan diyalog kurulması ve garantörlük konusunun yeniden müzakere edilmesi talepleri yer aldı.
Hristodulidis’in önerileri arasında Akıncılar geçiş noktasının açılması, Kambo-Bağlıköy-Gemikonağı güzergâhının geçiş amacıyla kullanılması, iki toplumlu Imagine eğitim programının yeniden başlatılması, mayınlı alanların temizlenmesi ve Pile konusunda hazırlanan anlaşma belgelerinin uyumlaştırılması da bulunuyor.
Paketin en dikkat çeken maddelerinden biri, Maraş’ın iadesi karşılığında Mağusa Limanı’nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesini öngören öneri oldu. Rum tarafının 2006 yılında Finlandiya’nın Avrupa Birliği dönem başkanlığı sırasında gündeme gelen bu formülü yeniden masaya taşıdığı belirtildi.
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ise söz konusu önerinin yeni olmadığını ve daha önce de kabul edilmediğini belirterek, “Bu benim kabul edebileceğim bir şey değil ki” ifadelerini kullanmıştı. Erhürman, Mağusa Limanı’nın zaten açık olduğunu, asıl sorunun Kıbrıs Türk halkının Avrupa Birliği ile doğrudan ticaret yapamaması olduğunu vurgulamıştı.
Hristodulidis’in paketinde ayrıca toprak, mülkiyet, yönetim, güvenlik ve garantörlük başlıklarının birbirleriyle bağlantılı şekilde ele alınması önerildi. Rum lider, 2017 yılında İsviçre’nin Crans-Montana kentinde sonuçsuz kalan görüşmelerde sağlanan yakınlaşmaların yeni müzakerelerin temeli olarak kabul edilmesini de talep etti.
Öneri paketinde restore edilen kiliselere serbest erişim sağlanması, GKRY’deki camilere ziyaretlerin artırılması, Dipkarpaz’daki okulun restore edilmesi, Maronit toplumuna ait kiliselerin onarılması, Ermeni Manastırı'nın restore edilmesi ve iki toplum arasında dostluk futbol karşılaşmaları düzenlenmesi gibi başlıklar da yer aldı. Ayrıca doğal afetler, kültürel miras, gençlik ve sivil toplum konularında ortak çalışma yürütülmesi önerildi.
Paketin son maddesinde ise liderlerin iki günlük toplantısının ardından Avrupa Birliği ile garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık'ın katılımıyla genişletilmiş görüşmeler gerçekleştirilmesi ve kapsamlı müzakerelerin yeniden başladığının ilan edilmesi istendi.
Türkiye ve KKTC hükümetleri, Kıbrıs meselesinde federasyon temelindeki çözüm arayışlarının 2017 yılında Crans-Montana'da sonuçsuz kaldığını belirterek, adada iki ayrı devletin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün kabul edilmesi gerektiğini savunuyor.
Kaynak: Rum basını (Fileleftheros)
Diğer İçerikler