İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) tarafından yayımlanan 102 sayfalık raporda, Facebook ve TikTok’un tavsiye algoritmalarının Kolombiya’daki silahlı grupların çocukları saflarına katmak amacıyla yayımladığı içerikleri aktif olarak öne çıkardığı belirtildi.
Rapora göre sosyal medya platformları, belirli profil ve gönderileri ancak HRW tarafından bildirilmelerinin ardından kaldırdı. Ancak tavsiye algoritmalarının, kullanıcıların daha önce arama yapmadığı içerikleri de bu kişilere ulaştırmaya devam ettiği aktarıldı.
Kolombiya Ombudsmanlık Ofisi verilerine göre, 2021’den bu yana en az 1.500 çocuk silahlı gruplar tarafından saflara katıldı. Ülkenin en yoksul bölgelerinden biri olan Cauca, 2021-2025 yılları arasında belgelenen tüm vakaların yüzde 57’sini oluşturdu.
Ulusal nüfusun yaklaşık yüzde 4’ünü oluşturmalarına rağmen, saflara katılan çocukların yaklaşık yarısının yerli topluluklardan olduğu ifade edildi.
Veriler, vakaların yüzde 74’ünden, 2016 barış anlaşmasını reddederek FARC’tan ayrılan grupların sorumlu tutulduğunu gösterdi. Belgelenen vakaların yüzde 30’undan fazlasını 10 ila 14 yaş arasındaki çocuklar oluşturdu.
Raporda, Uluslararası Ceza Mahkemesi Roma Statüsü’ne göre 15 yaşın altındaki çocukların silahlı kuvvetlere veya gruplara alınmasının savaş suçu teşkil ettiği hatırlatıldı.
Silahlı grup üyeliğini özendiren içerikler
HRW araştırmacıları, Facebook ve TikTok’ta silahlı grup üyeliğini özendiren 70’ten fazla hesabı ve 40 gönderiyi inceledi. Söz konusu içeriklerde nakit para, mücevher ve silah sergileyen silahlı grup üyelerinin yanı sıra kartel yaşamını romantize eden müziklerin yer aldığı kaydedildi.
Raporda, TikTok ve Facebook algoritmalarının yüksek etkileşim alan bu tür içerikleri, kullanıcıların söz konusu hesapları takip edip etmediğine bakmaksızın öne çıkardığı vurgulandı.
Meta ve ByteDance içerikleri kaldırdı
Meta ve ByteDance, Temmuz 2026’da bilgilendirilmelerinin ardından belirtilen profilleri kaldırdıklarını doğruladı. Şirketler, kurallarına aykırı içeriklerle mücadele ettiklerini açıkladı ancak raporda ele alınan algoritmik yayılım konusuna değinmedi.
HRW ise sosyal medya platformlarına yalnızca bildirilen içerikleri kaldırmakla yetinmemeleri çağrısında bulundu. Örgüt, platformların algoritmalarının insan hakları üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek amacıyla kapsamlı insan hakları durum tespiti süreçleri yürütmesi gerektiğini belirtti.
