Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Karadeniz’de deniz güvenliğinin ele alındığı Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi toplantısının ardından açıklamalarda bulundu. Olağanüstü toplantı, 6 Ekim’de Bulgaristan açıklarında insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırılarda Türk sahipli olduğu belirtilen bir geminin batması ve başka bir geminin ağır hasar almasının ardından gerçekleştirildi. Saldırıda batan gemide bulunan 10 kişilik mürettebatın tamamının yaşamını yitirdiği belirtildi.
Toplantının ardından Bulgaristan’ın Karadeniz’de güvenliği artırmak amacıyla Türkiye ve Romanya ile ortak girişimlerde bulunması kararlaştırıldı.
Yotova, Rusya-Ukrayna savaşının bölgedeki güvenlik şartlarını ciddi şekilde olumsuz etkilediğini belirterek Türkiye ve Romanya ile vakit kaybetmeden görüşmeler yapılması gerektiğini ifade etti. Bulgaristan Cumhurbaşkanı ayrıca NATO’dan Karadeniz’deki güvenlik faaliyetlerini artırmasını talep edeceklerini söyledi.
Karadeniz'de gözetleme ve savunma kapasitesi artırılacak
Sofia Globe’un aktardığı bilgilere göre toplantıda, Bulgaristan’ın mevcut güvenlik tedbirlerini sürdürmesi ve kritik altyapının korunmasına ilişkin yasal düzenlemelerin yeniden değerlendirilmesi kararı alındı.
Denizlerdeki gözetleme imkanlarının genişletilmesi, keşif ve takip çalışmalarında insansız hava araçlarından daha fazla yararlanılması ve silahlı kuvvetlerin modernizasyon sürecinin hızlandırılması da toplantının gündeminde yer aldı.
Bulgaristan’ın NATO ve AB ile koordinasyon içinde, insansız hava araçlarını fiziksel olarak etkisiz hale getirebilecek anti-drone sistemleri tedarik etmesi de öneriler arasında bulundu. Yotova, ülkenin NATO ve AB üyeliğinden doğan imkanların daha etkin kullanılmasını ve Karadeniz’in güvenliği için müttefiklerden ilave destek istenmesini savundu.
Yotova ayrıca NATO’nun Doğu Kalkanı faaliyetleri kapsamında müttefik ülkelerin Karadeniz’deki güvenlik çalışmalarına daha fazla katkı sunmasının talep edilebileceğini belirtti. Planlanan tedbirler arasında hava ve deniz gözetleme araçlarının sayısının artırılması, kıyı savunmasının güçlendirilmesi ve yeni anti-drone sistemlerinin konuşlandırılması bulunuyor.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı, söz konusu güvenlik önlemlerinin Montrö Sözleşmesi hükümlerine aykırılık oluşturmadığını ifade etti.
Türkiye ve Romanya ile ortak güvenlik adımı
Konsey toplantısında alınan önemli kararlardan biri de Türkiye ve Romanya ile acil temas kurulması oldu. Yotova, üç ülkenin Karadeniz’de ticari gemilerin hedef alınmasını önlemek ve deniz taşımacılığının güvenliğini korumak için ortak tedbirler geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Yotova, Bulgaristan’ın Karadeniz’e kıyısı bulunan Rusya, Ukrayna, Türkiye, Romanya ve Gürcistan ile bölgesel güvenliğe ilişkin ortak bir anlayış geliştirilmesine katkı sunması gerektiğini de dile getirdi.
Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasında Karadeniz güvenliğine yönelik mevcut bir işbirliği mekanizması da bulunuyor. Üç ülke, 2024 yılında Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu’nu oluşturmuştu.
AB'ye yeni Karadeniz güvenlik mekanizması önerisi
Bulgaristan’ın ayrıca Avrupa Birliği’ne Karadeniz’de güvenli ve serbest deniz ulaşımının korunmasına yönelik yeni bir mekanizma kurulmasını önermesi bekleniyor.
AB’nin Karadeniz politikasında deniz güvenliğinin önemli başlıklardan biri olduğunu belirten Yotova, planlanan Karadeniz güvenlik merkezinin faaliyetlerine ilişkin daha somut adımlar atılması gerektiğini ifade etti.
Toplantıda, Avrupa Birliği Uydu Merkezi’nin bölgedeki tehditleri takip etme kapasitesinden yararlanılması da gündeme geldi. Çevresel risklerin ortaya çıkması halinde AB Sivil Koruma Mekanizması’nın devreye sokulması ve oluşabilecek ekonomik zararların karşılanmasına yönelik tedbirlerin değerlendirilmesi de önerildi.
Bulgaristan’ın konuya ilişkin taleplerini 15-16 Ekim tarihlerinde yapılması planlanan AB zirvesinde gündeme taşıması bekleniyor.
Yotova ayrıca Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Denizcilik Örgütü’nden Karadeniz’de yaşanan olayların teknik ve hukuki boyutlarının incelenmesini istedi. Cumhurbaşkanı, bölgede seyrüsefer özgürlüğü ve güvenliğinin korunmasına yönelik uluslararası bir karar alınması gerektiğini de savundu.
Kaynak: Euronews
