Seçim Kampanyasında Avrupa Yoktu
ABD’deki ara seçim kampanyasında ne Demokratlar ne de Cumhuriyetçiler Avrupa’yı ilgilendiren konulardan fazla söz etti. Trump’ın Ukrayna savaşını ele alış biçimi, Grönland’a yaklaşımı ve Avrupa Birliği’ne (AB) karşı sert tutumu gündemde değildi. Demokrat Parti’nin geçen haftaki zaferi Avrupa’ya daha dost bir Kongre ortaya çıkarabilir, ancak uzmanlar bazı alanlarda ABD dış politikasında büyük değişiklikler beklemiyor.
Floransa’daki Avrupa Üniversite Enstitüsü’ne bağlı Robert Schuman İleri Araştırmalar Merkezi Direktörü Erik Jones, “Avrupalılar ABD’ye son iki yıla göre çok daha az dehşetle bakıyor, ancak Atlantik ötesi ilişkiler açısından bunun önemini abartmamalılar. Eğilim farklı yönetimler boyunca tutarlı bir yönde ilerledi ve bu ara seçim bu eğilimi değiştirmiyor” dedi.
Eğilim Trump’tan Önce Başladı
Onlarca yıl boyunca Atlantik ötesi ilişki, Washington’ın özgür, müreffeh ve güvenli bir Avrupa’ya ihtiyaç duyduğu, Avrupa hükümetlerinin de ABD’nin güvenlik garantilerine dayandığı varsayımı üzerine kuruldu. Ancak bu uzlaşı yavaş yavaş aşındı ve bu Trump’la başlamadı. Zamanla Atlantik’in her iki yakasında küresel angajmana yönelik halk desteği azaldı. Analistlere göre bu eğilim, Asya’dan gelen algılanan tehditler nedeniyle stratejik yönelimini Asya’ya çeviren Barack Obama döneminde başladı. Cumhuriyetçiler ve Demokratlar bugün Avrupalıların kendi güvenliklerinin sorumluluğunu daha fazla üstlenmesini destekliyor. Başkan Trump “Önce Amerika” yaklaşımıyla bu kaymayı hızlandırdı. NATO’ya defalarca sert çıktı, Grönland’ı ele geçirmekle tehdit etti ve Ukrayna’dan çok Rusya’ya saygı göstererek Moskova’yı yalnızlaştırma ve zayıflatma yönündeki Avrupa çabalarını baltaladı.
Sınırlı Denetim
Yine de ton önemli. Demokratların denetimindeki Kongre federal harcamalar, yasa yapma ve denetim konusunda Trump’ın bazı kararlarına karşı koyabilecek daha fazla yetkiye sahip olacak, ancak başkan dış politikada önemli yetkiyi elinde tutacak. Avrupa Uluslararası Siyasi Ekonomi Merkezi Direktörü ekonomist Fredrik Erixon, Demokratların veto edilemez bir çoğunluğunun olmadığını belirterek şunları söyledi: “Hepsi daha iyi bir Atlantik ötesi ilişkiden, daha öngörülebilir ve Avrupa’nın Amerika’dan beklentilerini daha çok dikkate alan bir ilişkiden yana konuşuyor. Ancak Ukrayna, İran ve gümrük vergileri gibi konularda başkanın geçmiş yıllardaki gibi davranması için hâlâ çok alan var.”
İran ve Ukrayna
Küresel enerji fiyatlarını yükselten İran savaşından kolay bir çıkış yok. Trump ya bir anlaşma yapıp zafer ilan edebilir, bu da İran’ı Hürmüz Boğazı üzerinde koz sahibi bırakabilir, ya da ABD’li seçmenler arasında son derece popüler olmayan askerî harekâta yeniden başlayabilir. İki durumda da Avrupalı müttefikler, kıta genelinde protestolara yol açan bir yaşam maliyeti krizinin içinde kalıyor. Bazı Demokratlar, sonraki hükümet fonlama yasasını İran savaşına kaynak akışını engellemek için kullanmayı tartıştı. Bu öneri savaş karşıtı milletvekilleri arasında popüler.
Ukrayna’da Demokratların çoğunluğundaki yeni Kongre Kiev’e daha fazla destek verebilir, ancak bu destek savaştan yıpranmış ülke için belirleyici olmayabilir. Ukraynalı yetkililer, yeni Kongre’nin Ocak’ta göreve başlamasına kadar geçen iki aylık sürenin Trump tarafından Putin’le yeni görüşmeler için kullanılabileceğinden endişe ediyor. Yine de Demokratların enerjisini çoğunlukla ülke içindeki sosyal hizmetleri ve ekonomik koşulları iyileştirmeye ayırması bekleniyor.
Bazı uzmanlar, siyaseten zayıflayan Trump’ın artık gücünü göstermek, kazanım elde etmek ve mirasını inşa etmek için yurt dışına yönelebileceğini de öne sürüyor. Bu durumda ülke içindeki seçim yenilgisi, daha da öngörülemez ve daha az uzlaşmacı bir dış politikaya dönüşebilir. Trump geçen hafta Ukrayna konusunda yakında “büyük, güzel bir anlaşma” olacağını ve bunun “tüm Avrupa’yı kapsayabileceğini” söyledi. Açıklama, Ukrayna, Rusya ve ABD’li yetkililer arasında Abu Dabi’de yapılan, şu ana kadar bir atılım sağlayamayan üçlü görüşmelerden önce geldi. Daha geniş bir anlaşma ihtimali, Avrupa hükümetlerinin kendi güvenliklerini etkileyen müzakerelerde ne kadar söz sahibi olacağı sorusunu gündeme getirdi.
İtalya Dışişleri Bakanlığı’nın eski genel sekreteri ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Başkanı Michele Valensise, “Trump’ın hamlelerini tahmin etmek zor. Avrupalıların Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşı sona erdirmeye yönelik devam eden temaslara dahil olması önemli” dedi. Valensise, “ABD yönetiminin bu güçlü Avrupa beklentisini karşılayıp karşılamayacağını mı, yoksa görmezden gelerek yalnızca Rusya’yla müzakere etmeyi mi seçeceğini göreceğiz. Bu senaryo Avrupalı müttefiklerin konumunu haksız yere zayıflatır” diye ekledi.
Asker Sayısı ve Gümrük Vergileri
Belirsizlik Ukrayna’yla sınırlı değil. Pentagon’un önümüzdeki ay Avrupa’daki ABD askerî güçlerine ilişkin incelemesini tamamlaması bekleniyor. Bu, askerî varlığın büyüklüğü ve dağılımına dair kararların önünü açabilir. Gümrük vergilerinde de siyasi ayrım değişti. Demokratlar geleneksel olarak ABD sanayisini ve işçilerini daha fazla korurken, Cumhuriyetçiler tarihsel olarak serbest ticaretle ilişkilendiriliyordu. Trump’ın ilk yönetimi bu ayrımı bulanıklaştırdı ve Demokratlar o zamandan beri ticarette daha korumacı bir tutuma yöneldi. Ancak ABD mahkemeleri Trump’ın bazı gümrük vergilerini iptal etse bile Avrupa’nın hemen bir rahatlama görmemesi mümkün. Erixon, Washington ile Brüksel arasında müzakere edilen ticaret anlaşmasının farklı olduğunu, çünkü ABD’nin tek taraflı koyduğu gümrük vergilerinden çok iki tarafın verdiği taahhütleri içerdiğini söyledi. Erixon, “Gümrük vergilerinin kaldırılması için yeniden müzakere edilmesi gerekiyor ve ABD yönetimi önümüzdeki iki yıl içinde böyle bir süreç başlatmayacak” dedi.
“Avrupa Bu Zamanı Nasıl Kullanmalı?”
Jones’a göre mesele, Demokratların zaferinin Avrupa’yla ilişkileri iyileştirip iyileştirmeyeceği değil, Avrupalıların bu kazandıkları zamanla ne yapacağı. Jones, “Bu daha iyi, ama ne kadar iyi? Avrupa bu seçimin kendisine kazandırdığı zamanla ne yapmalı? Atlantik ötesi ilişkileri onarmak için mi kullanmalı? Bu zaman kaybı olur. Bu zamanı, ABD’nin daha da az ilgilendiği döneme hazırlanmak için kullanmalılar” dedi.
Diğer İçerikler
