Birleşmiş Milletler (BM), küresel ölçekli mali darboğazla mücadele ediyor. Kuruluşun kasasında yeterli nakit kalmadığı ve operasyonların sürdürülmesinin giderek zorlaştığı uyarısı üst düzey yetkililer tarafından paylaşıldı. Özellikle üye ülkelerin zorunlu aidatlarını zamanında ödememesi, örgütün mali yapısını sarstı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ocak sonu üye ülkelere gönderdiği mektupta, 2025 yılı sonunda rekor seviyede ödenmemiş borç ile karşı karşıya kalındığını belirtti. Guterres, “Derinleşen kriz, programların uygulanmasını tehlikeye atıyor ve mali çöküş riskini artırıyor” ifadelerini kullandı.
Resmî verilere göre ödenmemiş aidatların yaklaşık yüzde 95’inden ABD sorumlu durumda. Washington yönetiminin BM’ye yaklaşık 2,2 milyar dolar borcu bulunuyor. Buna ilaveten ABD, aktif barışı koruma operasyonları için de yaklaşık 1,9 milyar dolar tutarında ek borç oluşturdu.
Mali kaynakların tükenmesi durumunda, New York’taki BM genel merkezinin ağustos ayında kapatılabileceği, eylül ayında yapılması planlanan Genel Kurul Toplantısı’nın da iptal edilebileceği belirtiliyor. Bu gelişme, modern uluslararası diplomasi tarihinde benzeri görülmemiş bir durum olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, BM’nin bütçesinde en yüksek paya sahip ülkelerin başında ABD ve Çin’in geldiğini ifade ediyor. Aidatların, ülkelerin ekonomik güçlerine göre belirlendiği sistemde, ödenmeyen katkı paylarının çekirdek bütçeyi sarstığı belirtiliyor. Bağışlara dayalı programlar ise gönüllü katkı eksikliğinden etkileniyor.
BM Finansmanı Uzmanı Ronny Patz, zorunlu aidatların zamanında ödenmemesinin örgütün temel faaliyetlerini sekteye uğrattığını ifade ederek, mevcut mali kuralların acilen gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi. Patz, özellikle ödenmeyen aidatlar nedeniyle BM’nin “iflas noktasına” yaklaşabileceği uyarısında bulundu.
Diğer İçerikler
