ABD merkezli uluslararası ilişkiler dergisi Foreign Affairs, 4 Ağustos'ta yayımladığı "The Architecture of Israel's Genocide in Gaza" başlıklı makalede, İngiliz-İsrailli mimar ve araştırmacı Eyal Weizman'ın Gazze'ye ilişkin değerlendirmelerine yer verdi.
Kitap incelemesi niteliğindeki yazıda, Gazze'de yaşanan yıkımın yalnızca askeri operasyonların sonucu olmadığı, aynı zamanda uzun yıllara yayılan mekânsal planlama ve kontrol stratejilerinin bir uzantısı olduğu görüşü öne çıkarıldı.
Makalede, şehir dokusu, altyapı, ulaşım ağları ve sivil yaşam alanlarının çatışmalar sırasında yalnızca zarar gören unsurlar değil, askeri stratejinin bir parçası olarak değerlendirildiği ifade edildi. Yazıda, bu nedenle "mimari" kavramının hem fiziksel yapıların dönüşümünü hem de çatışmanın planlama boyutunu tanımlayan bir çerçeve olarak kullanıldığı belirtildi.
Weizman'ın kurucuları arasında yer aldığı Forensic Architecture (Adli Mimarlık) araştırma grubunun, uydu görüntüleri, açık kaynak verileri, video kayıtları ve üç boyutlu modellemelerden yararlanarak çatışma bölgelerindeki olayları belgelediği aktarılan makalede, söz konusu yöntemlerin Gazze'deki yıkımın incelenmesinde de kullanıldığı kaydedildi.
Yazıda ayrıca, Gazze'deki uygulamaların Batı Şeria'da yıllar içerisinde geliştirilen mekânsal kontrol politikalarının devamı olduğu değerlendirmesine yer verildi. İsrail'in askeri operasyonlarının yalnızca güvenlik hedefleriyle sınırlı olmadığı, aynı zamanda yaşam alanlarının yeniden şekillendirilmesini amaçlayan daha geniş kapsamlı bir stratejinin parçası olduğu görüşü dile getirildi.
Makalede, uluslararası hukuk bağlamında sivil altyapının sistematik biçimde hedef alınmasının savaş suçları ve soykırım iddialarının değerlendirilmesinde delil niteliği taşıyabilecek unsurlar arasında gösterildiği ifade edildi. Bununla birlikte, bu tür iddialara ilişkin nihai hukuki değerlendirmenin yetkili uluslararası yargı organlarının kararlarına bağlı olduğu vurgulandı.
Foreign Affairs'te yayımlanan değerlendirmede, Gazze'deki çatışmaları yalnızca askeri boyutuyla değil, şehir planlaması, mekânsal kontrol ve uluslararası hukuk ekseninde ele alan analizler arasında gösteriliyor.
Kaynak: Foreign Affairs
Diğer İçerikler
