ABD ile İran arasındaki savaşı sona erdirmek amacıyla Trump yönetiminin yürüttüğü müzakereler devam ederken, eski Biden danışmanı Amos Hochstein’dan piyasaları sarsacak bir analiz geldi. Bloomberg’e konuşan Hochstein, olası bir barış anlaşmasında ne yazarsa yazsın, Hürmüz Boğazı’nın "öngörülebilir gelecek boyunca" fiilen İran kontrolü altında kalacağını iddia etti. Hochstein, piyasa aktörlerinin anlaşma metinlerine aldanmaması gerektiğini belirterek, "Washington’dakiler kağıt üzerindeki anlaşmaya inanabilir ama Körfez’de kimse buna inanmayacak. Bölge ülkeleri artık İran’ın bu stratejik su yolu üzerinde fiili bir veto gücüne sahip olduğunu biliyor" ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı, hem ABD’nin hem de İran’ın karşılıklı ablukalarıyla savaşın odak noktası haline gelmiş durumda. İran’ın petrol tankerlerini Boğaz dışına çıkaramadığı ancak aynı zamanda Körfez ülkelerinin ihracatını da tamamen felç ettiği bu süreçte, küresel petrol fiyatları da kontrolden çıktı. Hochstein, Brent petrolün ekranlarda 110 dolar görünmesine rağmen, fiziksel piyasada gerçek varil fiyatının 150 ile 170 dolar arasında değiştiğini, enerji yoksulu bazı ülkelerde ise bu rakamın 280 doları aştığını belirtti. Bu krizden en ağır darbeyi, petrol ihracatı tamamen duran Kuveyt ve Bahreyn ile sevkiyatı kesilen Katar aldı.
Bu jeopolitik çıkmaz, bölge ülkelerini Hürmüz’ü devre dışı bırakacak alternatif altyapı projelerine yöneltiyor. Suudi Arabistan, Doğu-Batı boru hattı üzerinden Kızıldeniz yoluyla günde 5 milyon varil petrol ihraç ederek ayakta kalmaya çalışırken, BAE de Fuceyra Limanı’na giden hat sayesinde savaş öncesi kapasitesinin bir kısmını koruyabiliyor. Irak ise ilk kez Suriye üzerinden Akdeniz’e petrol sevkiyatına başlayarak alternatif rotalar deniyor. Hochstein’a göre, birkaç milyar dolarlık boru hattı yatırımları, bölgedeki petrol hacmi ve stratejik riskler düşünüldüğünde artık kaçınılmaz bir maliyet haline geldi.
Diğer İçerikler
