90 Dakika, Sınırlı Sonuç
19 Kasım’da Shenzhen’de Şi Cinping, Trump ve Putin arasında yapılan üçlü görüşme 90 dakika sürdü. Görüşmenin ardından Pekin ve Moskova’nın yayımladığı “Barışa Doğru Bildirge” belirsiz BM reformlarını, küresel petrol üretiminin artırılmasını, UCM ve benzeri kurumlara yargı yetkilerini “kötüye kullanmama” uyarısını ve nükleer bir savaşta kazanan olmayacağı konusundaki ortak görüşü içeriyordu. Bazı gözlemciler zirvenin yeni bir Yalta Konferansı olabileceğinden endişe ederken, Di Meglio Yalta benzetmesinin tutmadığını söyledi. Di Meglio’ya göre Yalta’da her katılımcının farklılıklarının tanındığı bir üyelik sistemi vardı. Bugün ise Çin’in tek bir dünya düzeninin ortak ilkeler altında kurulmasını ilkesel olarak reddetmesi önem taşıyor.
Kırılgan Ateşkes
Geçen yıl Çin’in kritik nadir toprak elementlerinin ihracatını durdurma tehdidi, Trump’ın ticaret savaşında Pekin’e bir ara kazandırmıştı. Ancak bu ateşkes Ocak’ta sona eriyor. Çin, Trump’ın müttefiklerine ve rakiplerine karşı bir dizi gümrük vergisi uygulamasının ardından ABD ile baş edebilen az sayıdaki ülkeden biri oldu. Bunu, modern teknolojilerin temelini oluşturan nadir toprak elementleri ve kritik madenler tedarik zincirindeki baskın konumuna borçlu. ABD ise Pazartesi günü gelişmiş yapay zekâ için kritik öneme sahip bilgi işlem çiplerinin ihracatına ilişkin kuralları sıkılaştırdı. Yeni kurallar, Çinli şirketlerin gelişmiş bilgi işlem gücüne uzaktan erişmesini sağlayan yurt dışındaki veri merkezlerine erişimi de kısıtlıyor.
“Yapay Zekânın Hammaddeleri Var”
Demokratların ara seçimlerde Kongre’nin her iki kanadında çoğunluğu kazandığını hatırlatan Di Meglio, dış politikanın Trump’ın görev süresinin son iki yılında daha da merkezî hâle geleceğini söyledi. Di Meglio, “Yapay zekânın hammaddeleri var ve bu hammaddeler nadir topraklar. Donald Trump’ın zihninde bu tıkanıklığı nasıl aşacağını bulmak çok yüksek bir öncelik olmalı” dedi.
Ayrışma ve Çin’in Avantajı
Di Meglio’ya göre Shenzhen’deki gülümsemelerin ve tokalaşmaların arkasında, iki ülkenin onlarca yıllık ekonomik karşılıklı bağımlılıktan kurtulmaya çalıştığı bir süreç var. Di Meglio, “Hem ayrışma isteği var hem de bu ayrışmanın bir gecede gerçekleşemeyeceği, yönetilmesi gerektiği yönünde bir kabul var” dedi. Bu süreçte avantajın Çin’de olduğunu, çünkü Çin’in ayrışmayı önceden gördüğünü ve ABD’ye kıyasla çok daha ileri düzeyde “otonom bir savaş ekonomisine” geçtiğini söyledi. Çin’in çok kutupluluğu savunmasının samimiyetine ilişkin ise “Açıkça her şey Çin’in çıkarına yapılıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Diğer İçerikler