Bir Başarı Hikâyesinden Çöküşe
Ueno, 2021'de milenyum kuşağına yönelik şık bir bankacılık uygulaması olarak kuruldu ve geleneksel şubelerden hizmet alamayan Paraguaylıları hızla kazandı. Dijital hizmetini fiziksel şubelerle birleştiren banka, ülkenin ödeme sisteminin içine yerleşti, spor takımlarına, işletmelere ve etkinliklere sponsor oldu. Birçok kişiye hayatında ilk kez banka hesabı sahibi olma fırsatı sundu. Ülke nüfusunun yaklaşık yarısı bankada hesap açtı. Haziran itibarıyla devlet emeklilik fonu dahil kamu kurumlarının bankadaki hesaplarında yaklaşık 850 milyon dolar vardı.
Çöküşün Beş Günü
Son aylarda bankanın belirli şirketlere aşırı kredi verdiği konusunda uyaran iç düzenleyici raporlar ABC ve Última Hora gibi yerel medya kuruluşlarına sızdırıldı. Bu durum bankanın kredi uygulamalarına yönelik siyasi inceleme başlattı. Artan kamuoyu baskısı üzerine Merkez Bankası, 3 Kasım Salı günü bankanın asgari ödeme gücü gerekliliklerini ihlal ettiğini belirleyerek ueno’yu “çözümleme” sürecine aldı. Bu, anında tasfiyenin ardından gelen en güçlü önlem. Milyonlarca müşteri hesaplarına geçici olarak erişemez hale geldi. Merkez Bankası 7 Kasım’da, devlet mevduat güvence planı kapsamında yaklaşık 1,2 milyon tasarruf sahibine 160 milyon dolar eşdeğeri ödeme yapıldığını açıkladı. Yetkililer mevduat sahiplerinin zararının karşılanacağını ve krizin yalnızca ueno ile sınırlı olduğunu söylüyor.
Pena’nın Azli ve Tutuklanması
Devlet Başkanı Pena, 6 Kasım akşamı istifa etmeye çalıştıktan sonra azledildi ve yerine Başkan Yardımcısı Pedro Alliana yemin etti. Yetkililer Pena’yı hızla tutukladı. Savcılar 7 Kasım’da Pena’yı güveni kötüye kullanma ve kişisel çıkar için yönetim suçlarıyla suçladı. Bir hâkim Pena’nın bir askerî tesiste yargılama öncesi tutuklu kalmasına karar verdi. Pena suçlamaları reddediyor, avukatı Ricardo Preda suçsuz olduğunu savunacaklarını söyledi. Preda, banka çözümleme sürecinde bir devlet başkanını görevden almanın istikrarsızlığa yol açabileceğini belirterek azle itiraz etti. “Ciddi bir ülkeyi diğerlerinden ayıran bankalarının batmaması değil, buna nasıl yanıt verdiğidir. Finansal sisteme olan güveni zedeleyen bir şey varsa, o da kanıt olmadan başkanı devirmeye çalışmaktır” dedi.
Pena, ABD Başkanı Donald Trump’ın yakın müttefiki olarak biliniyordu. Mart 2025'e kadar ueno’nun sahibi grubun iş ortağıydı. 2023'te seçildikten sonra ueno’nun eski başkanı Carlos Carvallo’yu Merkez Bankası’nın başına atadı. Carvallo bu hafta görevinden istifa etti. Savcılar Carvallo’yu 7 Kasım’da güveni kötüye kullanma, sahte resmî belge düzenleme ve kişisel çıkar için yönetim suçlarıyla suçladı, bir hâkim yargılama öncesi tutuklanmasını onayladı.
Tepkiler
Muhalefet senatörü Rafael Filizzola, 6 Kasım’da “Demokratik tarihimizin en büyük yolsuzluk skandaliyle karşı karşıyayız. Bu azil, adaletin yerine gelmesini sağlamaya yönelik ilk adım” dedi. Paraguaylı ekonomist ve eski maliye bakanı Manuel Ferreira ise kamuoyunun öfkesini yansıtarak “Bu, modern bir Bonnie ve Clyde’dı. Bizi tabancayla değil bir uygulamayla soydular. Çetenin başı cumhurbaşkanıydı” diye konuştu. Analistler, Paraguay’ın Güney Amerika’da istikrarlı bir yatırım destinasyonu olarak itibarının görmesi gereken zararın, banka çözümleme sürecinden çok daha uzun süre kalıcı olabileceğini belirtiyor. Ferreira, “Paraguay’ın kurumlarının işlediğini göstermesi gereken an bu” dedi.
Diğer İçerikler
