Siber Saldırı İddiası
Kiberpartizany BY ve Silent Crow, Rosstat’a büyük ölçekli bir siber saldırı düzenlediklerini iddia ediyor. Gruplar yaklaşık 23 terabayt veri çaldıklarını, bunların arasında iç belgeler, demografik ve ekonomik istatistikler ile Rusya’nın Ukrayna savaşındaki kayıplarına ilişkin bilgiler bulunduğunu söylüyor. Elde edilen verilere dayanarak her iki grup, Şubat 2022'deki tam ölçekli işgalden bu yana öldürülenlerin sayısına dair kendi hesaplamalarını yaptı.
İki Farklı Rakam
Kiberpartizany BY’ye göre 27 Ağustos 2026 itibarıyla savaşta en az 393.881 Rus vatandaşı öldü. Silent Crow ise daha yüksek bir rakam, 450.100 ölü veriyor. Aradaki fark, kayıpların hesaplanmasında farklı yöntemler kullanılmasından kaynaklanıyor. Kiberpartizany BY, ölüm nedeni olarak askerî faaliyet veya sonuçlarının yazıldığı vakaları saydı. Silent Crow ise çatışmada ölenlere ek olarak askerlerin çatışma dışı kayıplarını, terör eylemi olarak işaretlenen ölümleri ve Rusya’da kayıtlı olup işgal altındaki bölgelerde ya da Ukrayna’da ölen, kesin ölüm nedeni belirlenmeyen kişileri de ekledi.
Rakamlar Neden Önemli?
Rusya, Eylül 2022'den bu yana savaş kayıplarına ilişkin resmî istatistik yayımlamıyor. Ayrıca Rosstat 2024'ten itibaren ölüm nedenlerine dair yıllık verileri yayımlamayı bıraktı. Bu da savaşın demografik etkisinin bağımsız olarak değerlendirilmesini çok daha zor hale getirdi. Kurumun iç istatistik materyallerine erişim, insan kayıplarının ölçeğinin daha doğru değerlendirilmesine imkân verebilir.
Karşılaştırma için BBC News Rusça Servisi ile Mediazona’nın isim isim ölen Rus askerlerini listeleyen ortak veri tabanında 8 Kasım itibarıyla yaklaşık 286 bin isim bulunuyor. Ancak bu listenin, özellikle savaşın son aylarına ilişkin olarak eksik olduğu biliniyor. Meduza ve Mediazona’nın miras kayıtları verilerinin analizine dayanan ortak çalışması, 2025 sonuna kadar ölen Rus askerlerinin sayısını yaklaşık 350 bin olarak tahmin etmişti. Hackerların tahminleri daha önce yayımlanan bağımsız çalışmalarla uyumlu, ancak bu her bir rakamın doğruluğunu kanıtlamıyor.
Verilerin Doğrulanması
Meduza ve Mediazona, hackerların yayımladığı verilere eriştiklerini ve kontrol etmeye başladıklarını bildirdi. Gazeteciler yalnızca materyallerin gerçek olup olmadığını değil, içerdikleri bilgilerin ne kadar eksiksiz olduğunu da belirlemeyi, özellikle verilerin kasıtlı olarak tahrif edilmiş olma ihtimalini ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Üstelik tıbbi belgelerde belirtilen ölüm nedenleri her zaman kişinin ölümünün gerçek koşullarını yansıtmıyor. Rosstat’ın iç veri tabanlarında kayıp olarak listelenen kişilere ilişkin güncel bilgi de yer almıyor, bu kişiler ancak uzun bir süre sonra ölü ilan edilebiliyor. Bu nedenle devlet istatistik kurumunun verileri de Rusya’nın askerî kayıplarına dair kesin bir rakam vermiyor. Sızıntının doğruluğu ve eksiksizliği teyit edilirse, elde edilen materyaller savaşın Rusya üzerindeki demografik sonuçlarına ilişkin en büyük bilgi kaynaklarından biri olabilir.
Diğer İçerikler
