İsrail’de hükümeti kurma sürecine ilişkin siyasi görüşmeler devam ederken, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun önemli müttefiklerinden Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi, yeniden Netanyahu’yu desteklememe kararı aldı. Aynı süreçte ülkenin en büyük Arap siyasi parti ittifakı ve Raam Partisi, muhalefet lideri Gadi Eisenkot’un hükümeti kurmakla görevlendirilmesini destekleyeceklerini açıkladı.
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 27 Ekim’de yapılan seçimlerin ardından siyasi partilerle istişarelerini sürdürürken, ne Netanyahu ne de eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot hükümeti kurmak için gerekli çoğunluğu sağlayabildi.
Herzog, yeni hükümeti kurma görevini vereceği ismi kendisi belirleyecek. Ancak İsrail’deki geleneksel uygulamaya göre bu görev, daha fazla siyasi partinin desteğini alan adaya veriliyor. Son gelişmeler, Eisenkot’un daha fazla parti tarafından tavsiye edilmesini beraberinde getirdi.
Arap partilerinden Eisenkot’a destek
Seçimlerde Arapların çoğunlukta olduğu siyasi listeler toplam 19 sandalye kazanarak tarihî bir sonuç elde etti. Bu durum, Eisenkot liderliğindeki muhalefetin Arap partileriyle iş birliği yapması halinde söz konusu partileri hükümetin kurulmasında belirleyici konuma taşıyabilir.
11 sandalye kazanan Ortak Liste, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’a Eisenkot’un hükümeti kurmakla görevlendirilmesini tavsiye edeceğini açıkladı. Parti, yaptığı açıklamada, “İsrail Devlet Başkanı Isaac Herzog’a, Gadi Eisenkot’un hükümeti kurmakla görevlendirilmesini tavsiye etme kararını bu akşam bildireceklerini” ifade etti.
Sekiz sandalye kazanan Raam Partisi de Eisenkot’a destek vereceğini duyurdu.
Ultraortodoks parti hiçbir adayı önermedi
Netanyahu’nun önceki beş seçimdeki müttefiki olan Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi ise bu kez Netanyahu’yu yeniden başbakan olarak tavsiye etmeme kararı aldı. Parti, Eisenkot’u da desteklemeyerek hiçbir milletvekilini hükümeti kurmakla görevlendirilmesi için önermedi.
Cumhurbaşkanlığı Ofisi, partinin Herzog’a “hükümeti kurmak üzere hiçbir milletvekilini tavsiye etmeme kararı aldığını” bildirdiğini açıkladı. Yeni parlamentoda yedi sandalye kazanan parti, bir diğer ultra-Ortodoks siyasi oluşum olan Şas Partisi ile birlikte dinî eğitim gören öğrencilerin askerlik hizmetinden muaf tutulmasının devam etmesini savunuyor.
Netanyahu, söz konusu askerlik muafiyetini korumuş ancak yasal güvence altına almamıştı. Gazze, Lübnan ve İran’daki savaşlar nedeniyle yedek askerlerin birden fazla kez göreve çağrılması, muafiyet uygulamasına yönelik İsrail toplumundaki tepkileri artırmıştı.
Birleşik Tevrat Yahudiliği milletvekili Isaac Pindrus, “Kurulacak bir sonraki hükümette ilk gündem maddemiz Tevrat öğrencilerinin statüsünü çözmek olacak.” dedi.
Eisenkot ise laik seçmenlere hitap etmeye çalışırken askerlik muafiyetlerinin sona erdirilmesi gerektiği konusunda kararlı bir tutum sergiliyor. Muhalefetteki bazı isimler de İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 14’ünü oluşturan ultra-Ortodoks toplumu, devlete yük olmakla eleştiriyor.
Gözlemciler, Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi’nin kararının esas olarak Netanyahu’yu cezalandırmayı ve partinin desteğinin garanti olmadığını göstermeyi amaçladığını belirtiyor. Bununla birlikte parti, Netanyahu’nun hükümet kurması halinde bu hükümette yer almaya da açık olabilir.
Netanyahu’nun bloğu 53, Eisenkot’un bloğu 48 sandalyede
Yeni parlamentoda Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi’nin de içinde bulunduğu Netanyahu bloğu 53 sandalyeye sahip. Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğunun sandalye sayısı ise 48.
Eisenkot, Arap partilerinin toplam 19 sandalyesinden yararlanarak hükümet kurma imkânı elde edebilir. Ancak Arap milletvekilleriyle olası bir ittifak, muhalefetteki bazı isimlerin desteğini kaybetmesine neden olabilir.
Bu isimlerin başında, Netanyahu’nun eski müttefiki ve daha sonra sert bir eleştirmenine dönüşen Avigdor Liberman geliyor. Liberman, Netanyahu hükümetiyle benzer şekilde Filistinlilere yönelik sert politikaları destekliyor.
Netanyahu ise muhalefetin Arap milletvekilleriyle ittifak kurma ihtimalini sürekli eleştiriyor. Çarşamba günü yayımlanan ve başbakanlık ofisinde çekilen bir videoda Netanyahu, yabancı güçlerin seçimlere para aktardığına ilişkin “ciddi şüpheler” bulunduğunu öne sürerek Arap vatandaşlarının sadakatini sorguladı.
Cumhurbaşkanı Herzog’un hükümeti kurma görevini vereceği milletvekilinin, kabineyi oluşturmak için 28 günü bulunacak. Bu süreye 14 günlük ek süre tanınabilecek. Görevlendirilen milletvekilinin hükümeti kuramaması durumunda Herzog, görevi başka bir milletvekiline verebilecek.
Diğer İçerikler
