ABD’nin ticaret politikalarında yaşanan ani değişiklikler, Washington ile ikili ticaret anlaşmaları imzalayan ülkeleri büyük bir belirsizliğin ortasına itti. Times of India ve uluslararası ticaret kaynaklarından edinilen bilgilere göre, ABD Yüksek Mahkemesi'nin geçtiğimiz günlerde Başkan Donald Trump’ın bazı ithalat vergilerini uygulama dayanağı olan "Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası"nı (IEEPA) geçersiz saymasının ardından Beyaz Saray, yeni ve kapsamlı gümrük vergisi artışları kararı aldı.
Trump yönetimi mahkeme kararının hemen ertesi günü küresel ithalat vergisini %15 seviyesine çıkardı. Bu hamle, daha önce ABD ile pazarlık masasına oturup tavizler karşılığında düşük vergi sözü alan ülkeleri "yarı yolda" (left in lurch) bıraktı. ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), mevcut anlaşmaların teknik olarak yürürlükte olduğunu savunsa da, ilan edilen yeni vergilerin bu anlaşmaları nasıl etkileyeceği konusunda tam bir netlik sağlanamadığı belirtiliyor.
Bu gelişme, geçtiğimiz yıl ABD ile "düşük vergi" ve "karşılıklı ticaret kolaylığı" üzerine anlaşma sağlayan Avrupa Birliği, Çin ve Hindistan gibi stratejik ortaklarda hayal kırıklığına yol açtı.
ABD'den yapılan ithalata uyguladıkları birçok gümruk vergisini kaldıran Japonya ve Endonezya gibi ülkeler - Güney Kore, Tayvan, Malezya- zorlu tavizler verdiler. Bazıları, Washington'ın yaptırımlarına, ulusal güvenlik konularına ve maden kaynaklarına uyum sağlama sözü verdi; bu büyük girişimler hem kendi ülkelerindeki seçmenleri hem de Çin gibi ticaret ortaklarını kızdırdı.
Şimdi, Trump'ın ticaret politikalarını kısıtlayan mahkeme kararının ardından, Asya'daki ülkeler Trump ile anlaşmaları hızla sonuçlandırmanın bir hata olup olmadığını ve mevcut anlaşmaların geçerliliğini koruyup korumayacağını merak etmeye başladı.
Avrupa Komisyonu tarafından yapılan resmi açıklamada, "Bir anlaşma anlaşmadır" vurgusu yapılarak, ABD'nin imzalanan ortak bildirilere ve taahhütlere uyması gerektiği belirtildi. AB yetkilileri, özellikle Avrupa malları için belirlenen %15'lik vergi tavanının korunmasını beklediklerini ifade etti.
Uluslararası ticaret uzmanları, Washington’dan gelen bu çelişkili sinyallerin küresel piyasalarda "gümrük kaosuna" neden olduğunu vurguluyor. Birçok ülkenin, mahkeme kararı ve ardından gelen vergi artışları sonrası misilleme seçeneklerini değerlendirmeye başladığı ve ABD ile yapılan yeni ticaret protokollerini askıya alabileceği ifade ediliyor. Özellikle gıda, havacılık ve enerji sektörlerini etkileyen bu belirsizliğin, 2026 yılı küresel ticaret büyüme rakamlarını baskılamasından endişe ediliyor.
