Küresel Enerji Koridorunda Yeni Dönem: Hürmüz Kapandı, Gözler Türkiye ve Suriye Üzerinden Geçecek Güzergahlara Çevrildi

İran ile devam eden savaşın en ağır faturası küresel enerji piyasalarına kesildi. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasıyla dünya genelinde günlük yaklaşık 13 milyon varillik devasa bir petrol arzı açığı meydana geldi. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, normal şartlarda günlük 20 milyon varil petrolün geçtiği boğazın devre dışı kalması, küresel ekonomiyi "alternatifi olmayan" bir krizin eşiğine getirdi.

Kpler verilerine göre, Hürmüz’den kaynaklanan kaybın sadece 7 milyon varili, stratejik rezervlerin serbest bırakılması ve mevcut boru hatları gibi geçici çözümlerle telafi edilebiliyor. Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu limanına çıkan Doğu-Batı boru hattı ile BAE’nin Fujairah terminalindeki ADCOP hattı şu an en önemli çıkış noktaları olarak görülüyor. Ancak Yanbu ve Fujairah üzerindeki askeri baskının artması, Arap Yarımadası'ndan petrol sevkiyatını "fiilen imkansız" kılma riski taşıyor.

Batı tarafında ise durum daha kırılgan. Kızıldeniz’i Umman Denizi’ne bağlayan Babülmendep Boğazı, Hürmüz’e alternatif olarak kullanılmaya çalışılsa da hafta sonu gerçekleşen Husi saldırıları piyasalarda korkuyu tetikledi. JP Morgan analistleri, Babülmendep geçişinde yaşanacak bir aksamanın petrol fiyatlarına varil başına anında 20 dolar ek yük getireceğini öngörüyor.

Mevcut tabloda, Hürmüz ve Babülmendep gibi dar su yollarının savaşın hedefi haline gelmesi, küresel enerji arzı için kara hatlarını ve Akdeniz limanlarını zorunlu kılıyor. İsrail Başbakanı Netanyahu’nun "Tek çözüm boru hatlarını Akdeniz’e yönlendirmek" açıklaması İsrail’in de IMEC projesini hayata geçirmek istediğini gösteriyor. Bölgedeki jeopolitik değişimler; Türkiye ve Suriye topraklarını, Körfez petrolünün Batı piyasalarına güvenle ulaştırılacağı en kritik "kara köprüsü" konumuna yükseltiyor.

Petrol uzmanları, mevcut alternatiflerin (Yanbu ve Fujairah) sadece kısıtlı bir kapasite sunduğunu ve Hürmüz’ün yerini doldurabilecek gerçek bir "B Planı" olmadığını vurguluyor. Bu durum, enerji güvenliğini sağlamak isteyen küresel aktörlerin rotayı kaçınılmaz olarak Türkiye ve Suriye üzerinden geçecek yeni ve daha güvenli boru hattı projelerine çevirmesine neden oluyor.