COP30’un Mavi Bölgesi’nde Yangın: Müzakereler Aksadı, COP31 İçin Antalya Uzlaşması Sağlandı

Brezilya’nın Belem kentinde düzenlenen COP30’da Mavi Bölge pavilyon alanında çıkan yangın, Birleşmiş Milletler iklim görüşmelerini kritik bir aşamada sekteye uğrattı. Yan etkinliklerin gerçekleştirildiği alanda başlayan yangın kısa sürede kontrol altına alınırken, güvenlik gerekçesiyle tüm bölge tamamen tahliye edildi. Yetkililer 13 kişinin dumandan zehirlenerek tedavi altına alındığını açıkladı.

Zirvenin son günü olarak planlanan cuma öncesi müzakerelerin yavaş ilerlediği bir dönemde yaşanan yangın, süreci daha da zora soktu. İklim finansmanı ve fosil yakıtların aşamalı olarak kullanımdan kaldırılması da dahil olmak üzere bir dizi kritik konuda anlaşma sağlanması gereken çarşamba günkü son tarih zaten kaçırılmıştı.

ActionAid’in iklim adaleti sorumlusu Teresa Anderson, yaşanan kesintinin kritik boşlukları kapatmayı daha da zorlaştırdığını belirtti.

Benzer şekilde, E3G’den deneyimli müzakere gözlemcisi Alden Meyer, acil durumların tarafları birbirine yaklaştırabileceğini ancak “derin ve temel çıkarların ortada durduğunu” vurgulayarak, “Kimsenin istemeyeceği kadar zayıf bir sonuç elde edilebilir” uyarısında bulundu.

Yangından sadece saatler önce BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ülkeleri “sonuç almak için isteklilik ve esneklik göstermeye” çağırmış, uzlaşmanın zorunlu olduğunu söylemişti. Guterres, en güçlü tedbirlerin alınmamasının “bir başarısızlık” olacağını da ifade etmişti.

Öte yandan COP30’un Belem’deki görüşmeleri, COP31’in ev sahipliğine ilişkin önemli bir uzlaşmayı da beraberinde getirdi. Avustralya’nın adaylıktan çekilerek Türkiye’yi desteklemesiyle, COP31’in Antalya’da yapılması konusunda taraflar arasında anlaşma sağlandı. Müzakerelerin başkanlığını ise Avustralya üstlenecek.

Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, kararın “karşılıklı fedakârlık” içerdiğini belirterek, “Elbette Avustralya’nın her şeyi elde etmesi harika olurdu, ancak mümkün değil” dedi. Uzlaşıya göre ana zirve Antalya’da düzenlenecek, ön toplantı ise bir Pasifik ada ülkesinde yapılacak. Türkiye organizasyon ve lojistik ev sahipliğini yürütecek.

UNFCCC kurallarına göre COP31’in ev sahibi ülkesinin oybirliğiyle belirlenmesi gerekiyor. Türkiye ve Avustralya aylardır bu konuda yarış halindeydi. Tasarının 190’dan fazla ülke tarafından onaylanması bekleniyor. Türkiye daha önce 2021’de COP26’nın Glasgow’a verilmesi için adaylıktan çekilmişti.