Batı Şeria’nın %76'sı Hayatta Kalma Mücadelesi Veriyor

Yardım Kesintisi 

BM kuruluşu, uluslararası bağışçıların fonlarını azaltması nedeniyle eylülde yardımdan yararlananların sayısını yarıya indirdi. WFP, Batı Şeria’da yaklaşık 900.000 kişinin gıda güvensizliği yaşadığını belirtti. Gıda ihtiyacı ise İsrail’in Gazze’de savaşa başladığı 2023'ten bu yana iki katından fazla arttı. WFP, Al Jazeera’ya yaptığı açıklamada bazı ailelerin eylülde yapılan resmî duyurudan önce yardım almayı bıraktığını doğruladı. Kuruluş, ortaklarıyla birlikte hâlâ 200.000 Filistinliye nakit transferi, gıda kuponu, doğrudan gıda desteği, geçim kaynağı programları ve beslenme hizmetleri sağlıyor. WFP, Batı Şeria’da yardıma ihtiyaç duyan tüm ailelerin ihtiyacını karşılayacak kaynağının bulunmadığını söyledi. Yardımın kesilmesinin lehtarın uygun olmadığı anlamına gelmediğini, bunun mevcut tüm yararlanıcıları kapsayan geniş bir karar olduğunu belirten WFP, bazı yararlanıcılara yardımın yeniden başlayabileceğini ve bu durumda onlara kısa mesajla haber verileceğini ifade etti. 

Yerinden Edilmiş Aileler 

75 yaşındaki dul Fawza Awad, Ocak 2025'te Tulkerm mülteci kampından, kuzeydeki kampları hedef alan ve on binlerce Filistinliyi evlerinden eden İsrail askerî operasyonu nedeniyle yerinden edildi. Kızına ait Tulkerm’deki yarım kalmış küçük bir evde oğlu, gelini ve torunuyla yaşayan Awad, son beş aydır yardım alamıyor. Eski evinin İsrail ordusu tarafından tamamen yıkıldığını ve yerine askerî araçların geçişini kolaylaştıran geniş bir yol yapıldığını söyleyen Awad, bir oğlunun 2024'ten beri İsrail’de tutuklu olduğunu, İsrail’de çalışan diğer oğullarının ise işsiz kaldığını anlattı. Astım ve yüksek tansiyon hastası olan Awad, aylık ilaç masrafının en az 200 şekel (64 dolar) olduğunu ve bu masrafı kimsenin karşılamadığını söyledi: “Mütevazı bir gıda yardımı alıyorduk, iki üç kişiye zor yetiyordu, şimdi o da tamamen durdu.” 

Tulkerm’in Thannabeh banliyösündeki el-Muvahhad Okulu’nda, Tulkerm ve Nur Şems mülteci kamplarından yerinden edilen 1.000'den fazla Filistinli barınıyor. Bunların arasındaki 47 yaşındaki Rabab Qasim, 72 yaşındaki eşi Talib Abu Sarriya ve üç çocukları, okulun zemin katındaki 30 metrekarelik küçük bir odada ikinci yıldır yaşıyor. Gelirleri olmayan ve tamamen yardıma bağımlı olan aile, WFP kesintisinin ardından son üç aydır hiç yardım almadı. Rabab Qasim, bel fıtığı nedeniyle aylık tedavisinin 300 şekel (96 dolar) tuttuğunu, bunu karşılayamadığını söyledi. Talib ise ailenin çoğu zaman ekmek ya da yemek bulamadığını, sık sık aç yattığını anlattı. 

Gelirler Yok Oluyor

WFP, Batı Şeria’da artan yerleşimci saldırılarının ve zorla yerinden etmelerin geçim kaynaklarını yok ettiğini, açlığı derinleştirdiğini ve ailelerin daha ağır krizlere sürüklenmesine yol açtığını belirtti. Kuruluşun son üç aylık gıda güvenliği analizine göre Batı Şeria’daki Filistin hanelerinin yüzde 76'sı gelirlerinde önemli bir düşüş yaşadı. Nüfusun yüzde 12'sinin gıda tüketimi yetersiz, hanelerin üçte biri ise hızla kötüleşen ekonomik koşullar nedeniyle sağlıklı beslenmeyi karşılayamıyor. En ağır etkilenen bölgeler kırsal alanlar ve işgal altındaki Batı Şeria’nın güneyindeki vilayetler oldu. 

El Halil’in güneyindeki Masafer Yatta’nın Khirbet al-Rakeez köyünde yaşayan 61 yaşındaki Said al-Amour ise 14 kişilik ailesiyle yedi aydır WFP’den yardım almadığını söyledi. Nisan 2025'te köye yönelik tekrarlanan yerleşimci saldırılarına karşı koyarken bir yerleşimci tarafından vurulduğunu belirten al-Amour’un bacağı kesildi. Aylık tedavisinin en az 1.200 şekel (385 dolar) tuttuğunu söyleyen al-Amour’un, yerleşimcilerin sık sık el koymaya çalıştığı birkaç zeytin ağacı dışında geliri yok. Al-Amour, “Topraklarımızı çalmaya çalışıyorlar. Almalarına izin vermeyeceğim, savunmaya devam edeceğim ama bunun ağır bedelini ödüyorum. Şimdi ailemin burada ayakta kalmasına yardımcı olan yardımı da kestiler” dedi. 

Ekonomik ve Kurumsal Kısıtlar 

Ekonomist ve insan hakları aktivisti Ubai Aboudi, Batı Şeria’nın WFP yardımının kesilmesiyle derinleşen bir insani krizle ve Filistin Yönetimi’ni etkileyen mali krizle karşı karşıya olduğunu söyledi. İsrail, Filistin Yönetimi adına topladığı gümrük gelirlerini Mayıs 2025'ten beri tamamen alıkoyuyor ve yönetim kamu çalışanlarının maaşlarını ödeyemiyor. Aboudi, İsrail’in Ekim 2023'te çalışma izinlerini durdurmasıyla İsrail’de ve yasa dışı yerleşimlerde çalışan on binlerce Filistinlinin işsiz kaldığına, 37 uluslararası kuruluşun kaydının askıya alınması ve bazı yerel grupların kapatılması gibi kısıtlamaların da insani yardımı zorlaştırdığına dikkat çekti. “Yaklaşık yarım milyon Filistinli aile gıda yardımına ihtiyaç duyuyor, gerçek ihtiyaç bundan daha fazla olabilir” diyen Aboudi, WFP ve diğer kaynaklardan gelen yardımın azalmasıyla birçok ailenin gıdaya ulaşamadığını söyledi.