Misyonun Sona Ermesi
Guterres pazar günü yaptığı açıklamada, Batı Sahra’daki BM Barış Gücü misyonu MINURSO’nun görev süresinin Güvenlik Konseyi tarafından yenilenememesi nedeniyle sona ereceğini söyledi. MINURSO, 1991'de BM arabuluculuğunda sağlanan ateşkesten bu yana bölgede görev yapıyordu. Guterres’e göre 1 Kasım, misyonun varlıklarının asker gönderen ülkelere geri taşındığı “tasfiye aşamasının” başlangıcı oldu. Polisario Cephesi, sömürge gücü İspanya’nın 1976'da bölgeden ayrılmasından bu yana Batı Sahra’da bağımsız bir devlet kurulmasını istiyor.
Güvenlik Konseyi’ndeki Oylamalar
Misyonun sona ermesi, Güvenlik Konseyi’nin geçen yıl Fas’ın Batı Sahra’ya Fas egemenliği altında özerklik tanıyan planını sorunun “en uygulanabilir” çözümü olarak kabul eden, ABD’nin hazırladığı bir karar tasarısını kabul etmesinden bir yıl sonra geldi. Geçen yılki oylamada çekimser kalan Rusya, bu yıl BM’nin Fas planına yönelik tercihini pekiştirecek ve barış gücünü küçültecek, ABD destekli yeni bir karar tasarısını veto etti. Güvenlik Konseyi ardından Rusya’nın rakip karar tasarısını da reddetti ve misyon yeni bir görev süresi olmadan sona ermiş oldu. MINURSO’nun ateşkesi izlemenin yanı sıra bir referandum düzenleme görevi de vardı, ancak seçmen uygunluğu konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle referandum hiç yapılmadı.
Fas, Cezayir ve Polisario’nun Tepkileri
Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita devlet medyasına yaptığı açıklamada misyonun adındaki referanduma yapılan atfın (MINURSO’daki “R” harfi) bir “anakronizm” olduğunu söyledi. Rabat’a Rusya’nın ABD’nin hazırladığı karar tasarısını engelleyeceğinin bildirildiğini, ancak bunu “bazı oyun kurallarını gözden geçirmek için bir fırsat” olarak gördüklerini belirtti. Fas Kraliyet Sarayı, misyonun yenilenmemesini Batı Sahra meselesinin Güvenlik Konseyi’nin gündeminden çekilmesi yolunda “önemli bir gelişme” olarak nitelendirdi. Cezayir Dışişleri Bakanlığı cumartesi günü, ABD’nin Fas’ın tutumuna yönelik “aşırı taraflılığını” suçlayarak yenilenmemeye ilişkin “derin üzüntüsünü” dile getirdi. Polisario Cephesi ise yaptığı açıklamada Güvenlik Konseyi toplantısındaki tıkanıklıktan “endişe duyduğunu” belirtti.