İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında Tahran’ın nükleer programına ilişkin yürütülen dolaylı müzakerelerin ikinci turu İsviçre’nin Cenevre kentinde tamamlandı. Umman’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen görüşmelerin ardından taraflardan temkinli açıklamalar geldi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “ana yol gösterici ilkeler konusunda bir anlayışa varıldığını” belirterek yeni bir fırsat doğduğunu ancak yapılması gereken çok iş olduğunu söyledi. Washington yönetimi ise görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini, ancak ayrıntıların netleşmesi gerektiğini ifade etti. Arabulucu Umman Dışişleri Bakanı Bedr Albusaidi de sürecin ortak hedefler ve teknik konuların belirlenmesi açısından iyi bir ilerleme sağladığını açıkladı.
Masadaki Başlıklar
Görüşmeler öncesinde İran tarafı müzakerelerin nükleer program ve ABD’nin uyguladığı ekonomik yaptırımların kaldırılması üzerine yoğunlaşacağını duyurmuştu. Tahran, olası tavizler karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor.
ABD yönetimi ise nükleer faaliyetlerin yanı sıra İran’ın füze programı ve iç politik gelişmeler gibi başlıkları da gündeme getirmek istediğini daha önce açıklamıştı. ABD’li bir yetkili, iki hafta içinde İran tarafının daha ayrıntılı öneriler sunacağını belirtirken, pozisyonlar arasındaki farkların hâlâ kapatılması gerektiğini vurguladı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmelerin bazı yönlerden olumlu geçtiğini ancak Başkan’ın belirlediği kırmızı çizgelerin henüz kabul edilmediğini ifade etti.
Trump’tan Askeri Hatırlatma
ABD Başkanı Donald Trump, müzakereler öncesinde yaptığı açıklamada İran’ın bu kez anlaşma yapmak istediğine inandığını söylemiş ve anlaşma sağlanmaması halinde askeri seçeneklerin gündeme gelebileceğini hatırlatmıştı. Trump, geçen yaz ABD’nin İran’ın nükleer tesislerini B-2 bombardıman uçaklarıyla hedef aldığını belirterek, “Umarım bu kez daha makul olurlar” dedi.
Körfez’de Askeri Yığınak
Diplomatik temaslar sürerken bölgedeki askeri hareketlilik de dikkat çekiyor. ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln’ün Umman açıklarında, İran’a yaklaşık 700 kilometre mesafede bulunduğu bildirildi. Nimitz sınıfı gemi, üç Arleigh Burke sınıfı destroyerle birlikte bir taarruz grubuna liderlik ediyor.
ABD’nin ayrıca USS Gerald R Ford’u da Ortadoğu’ya sevk ettiği ve geminin önümüzdeki haftalarda bölgeye ulaşmasının beklendiği ifade ediliyor. Son haftalarda ABD destroyerleri, savaş uçakları ve askeri sevkiyat uçuşlarında artış yaşandığı belirtiliyor.
İran’dan Güç Gösterisi
ABD’nin askeri varlığına karşılık İran da Hürmüz Boğazı’nda deniz tatbikatı düzenledi. İran Devrim Muhafızları’nın gerçekleştirdiği tatbikatta füze atışları yapıldığı bildirildi.
İran’ın dini lideri Ali Hamaney, ABD’nin askeri tehditlerine yanıt olarak uçak gemilerinin hedef alınabileceğine yönelik sert açıklamalarda bulundu.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve doğalgaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak biliniyor. Bu nedenle bölgede yaşanacak olası bir gerilim, enerji piyasalarını doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip.
Diğer İçerikler
