ABD ve İsrail’in İran merkezli gerilimi tırmandırmasının ardından Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan kriz, küresel enerji ve ulaşım sektöründe ciddi sonuçlar doğurmaya başladı. Avrupa’da havayolu şirketleri, jet yakıtı arzındaki daralma nedeniyle olağanüstü önlemleri gündemine aldı.
İngiltere hükümetinin hazırladığı yeni düzenleme kapsamında havayollarına aynı gün aynı noktaya yapılan uçuşları birleştirme, bazı seferleri önceden iptal etme ve boş uçuşları azaltma yetkisi verildi. Düzenlemenin British Airways, Virgin Atlantic ve easyJet temsilcileriyle yapılan kriz toplantısının ardından hazırlandığı belirtildi.
Krizin merkezinde Hürmüz Boğazı bulunuyor. Dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği boğazdaki sevkiyat aksaklıkları, Avrupa’nın jet yakıtı tedarik zincirini doğrudan etkiliyor. Airports Council International Europe (ACI Europe), boğazın kısa sürede tam kapasiteyle açılmaması halinde Avrupa’da “sistemik jet yakıtı kıtlığı” yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Enerji uzmanları, özellikle Avrupa ülkelerinin kırılgan durumda olduğunu belirtiyor. İngiltere kullandığı jet yakıtının yaklaşık yüzde 65’ini ithal ederken, bunun büyük bölümünü Orta Doğu kaynaklı sevkiyatlar oluşturuyor. Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol da Avrupa’daki jet yakıtı stoklarının yalnızca birkaç haftalık seviyeye gerilemiş olabileceğini söyledi.
Kriz yalnızca İngiltere ile sınırlı değil. Avrupa genelinde çok sayıda havayolu şirketi uçuş azaltma, bazı hatları askıya alma ve bilet fiyatlarını yükseltme yoluna gidiyor. Jet yakıtı fiyatları son bir yılda yüzde 100’ün üzerinde artış gösterdi. Türk Hava Yolları, Lufthansa ve Transavia gibi şirketlerin de operasyonlarını gözden geçtikleri ifade edildi.
