ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı saldırıların üzerinden 100 gün geçerken, savaşın küresel ekonomi ve ticaret üzerindeki etkilerine ilişkin bilanço netleşmeye başladı. Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği savaş öncesi döneme göre yüzde 90'dan fazla gerilerken, petrol, doğal gaz ve gübre arzında yaşanan aksaklıklar dünya ekonomisini olumsuz etkiledi.
Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol tüketiminin ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sine ev sahipliği yapıyor. Savaş öncesinde günlük ortalama 130'un üzerinde geminin geçtiği boğazdan, son 100 gün içerisinde toplam 988 ticari gemi geçti. Bu rakam, normal koşullarda yaklaşık bir haftalık deniz trafiğine karşılık geliyor. Günlük ortalama gemi geçişi ise 10 seviyesine kadar düştü.
Verilere göre savaşın başlamasının ardından gemi trafiğinde tarihi bir düşüş yaşandı. 28 Şubat'ta 78 geminin geçtiği Boğaz'da, takip eden günlerde geçiş sayısı tek haneli rakamlara kadar geriledi. Savaş süresince bazı gemiler İran kara sularından oluşturulan alternatif rotaları kullanırken, bir kısmı ise diplomatik anlaşmalar veya özel izinler sayesinde geçiş yapabildi.
Enerji piyasaları da çatışmalardan doğrudan etkilendi. Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar nedeniyle Körfez ülkelerinin petrol ihracatında ciddi kayıplar yaşanırken, LNG ticareti büyük ölçüde durma noktasına geldi. Savaşın 100 günlük döneminde boğazdan yalnızca 18 LNG gemisinin geçiş yaptığı bildirildi. Özellikle Katar'daki enerji altyapısının zarar görmesi, küresel gaz arzı üzerinde baskı oluşturdu.
Ekonomik etkiler yalnızca enerji sektörüyle sınırlı kalmadı. Uluslararası kuruluşların tahminlerine göre savaş nedeniyle küresel büyüme beklentileri aşağı yönlü revize edilirken, dünya ekonomisinde en az 700 milyar dolarlık potansiyel kayıp riski ortaya çıktı. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, nakliye maliyetlerinin artması ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar birçok ülkede enflasyon baskısını yeniden gündeme taşıdı.
Diğer İçerikler
