ABD, Suudi Arabistan'ın sivil bir nükleer program geliştirmesine imkan tanıyacağı bildirilen tarihi bir anlaşma imzaladı.
BBC’nin haberine göre, anlaşma, ABD Enerji Bakanlığı'na göre Suudi Arabistan'ın nükleer enerji programında Amerikan şirketlerine "geniş erişim" sağlayacak "barışçıl nükleer işbirliği anlaşması" olarak tanımlanıyor.
Anlaşmanın metni kamuoyuna açıklanmadı ancak ABD medyası, bunun gelecekte Suudi Arabistan'ın uranyum zenginleştirmesine izin verebileceğini bildirdi.
Son dönemde bölge ülkeleri ve ABD arasında yaşanan gelişmeler İsrail’de rahatsızlığa yol açtı. Türkiye'ye olası F-35 satışı, İran’ın savaştan elverişli bir anlaşmayla çıkma ihtimali ve Suudi Arabistan’la nükleer enerji programı konusunda yapılan görüşmeler anlaşmaya varılmadan önce dahi İsrail’in kırmızı çizgilerinin ve endişelerinin ABD tarafından artık önemsenmemesi olarak değerlendirildi.
İsrailli yetkililer gelişmeleri, 'aşırı derecede tehlikeli' olarak nitelendirdi
ABD Başkanı Trump'ın Suudi Arabistan ile sivil nükleer işbirliğine onay vermesi ve Türkiye'ye olası F-35 satışı ihtimali, İsrail'de rahatsızlığa neden oldu. İsrailli yetkililer gelişmeleri, 'aşırı derecede tehlikeli' olarak nitelendirdi.
Haber7’nin aktardığına göre, Yedioth Ahronot gazetesine konuşan adları açıklanmayan üst düzey İsrailli yetkililer, ABD'nin attığı bu adımın, tıpkı Türkiye'ye olası F-35 satışı gibi "rahatsız edici" olduğunu ifade etti.
Gazeteye konuşan İsrailli yetkililer, Washington yönetiminin Riyad'a Tel Aviv ile normalleşmeyi sivil nükleer işbirliği anlaşması için bir şart olarak öne sürmemesine dikkati çekti.
ABD'nin Riyad'a böyle bir şart öne sürmemesinin İsrail'in Washington'daki nüfuzunun zayıfladığına işaret ettiğini söyleyen yetkililer, Tel Aviv yönetiminin Suudi Arabistan'a karşı kullanabileceği bir kozu kaybettiğini söyledi.
Trump'ın İsrail'i hiçe sayarak Türkiye ve Suudi Arabistan'a jestler yaptığını iddia eden İsrailliler çok endişeli
İsrail medyasından ynet’in analizinde, İsrail'in Washington'daki sesinin zayıfladığı ve bölge ülkelerinin bundan faydalandığı iddia ediliyor. İddialara göre Türkiye F-35 uçakları satın almaya hazırlanıyor, İran savaştan elverişli bir anlaşmayla çıkabilir ve Suudiler, normalleşme olmasa bile ABD ile sivil nükleer anlaşmaya varmaya hazırlanıyor.
Üst düzey İsrailli yetkililer kapalı görüşmelerde normalleşme şartının kaldırılmasının bile İsrail'in Suudi Arabistan üzerindeki etkisini azalttığını ve Trump yönetimi nezdindeki konumunun daha da aşınmasını yansıttığını ifade ediyorlar.
Endişeler arasında Türkiye için F-35 uçak anlaşmasının ilerletilmesi ve Washington'ın İran ile görüşmelerin bir parçası olarak, İsrail'in bakış açısından kırmızı çizgi olarak kabul edilen balistik füze programı ve İran'ın vekil örgütlere verdiği desteğin devam etmesi gibi konulardan vazgeçmeye hazır olması yer alıyor.
İsrailli analistlere göre Trump acele ediyor - mevcut bölgesel mücadele için Suudi Arabistan'a ihtiyacı var ve diğer ülkelere ABD'ye yakınlaşmanın kazanımları olduğunu göstermek istiyor. ABD-Suudi Arabistan anlaşmasının bölgede nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda endişe verici ve emsal teşkil eden bir gelişme olacağı dillendiriliyor.
Uzmanlar ve siyasiler İsrail ulusal güvenliği için kritik bir konuda İsrail'in Washington'daki etkisinin azalmasından Netanyahu'yu sorumlu tutuyorlar ve her halükarda, İsrail ile normalleşme şartı olmaksızın yapılan anlaşmayı İsrail için çok ağır bir darbe olarak nitelendiriyorlar.
Diğer İçerikler
