ABD, İran’ın Müstakbel Lideri Olarak Meclis Başkanı Khalibaf’ı mı Öne Çıkarıyor?

Politico'ya konuşan üst düzey Beyaz Saray ve istihbarat yetkilileri, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf'ın, Tahran'daki mevcut teokratik sistem ile Batı arasında köprü kurabilecek "sıcak bir seçenek" (hot option) olarak görüldüğünü bildirdi.

Habere göre ABD'li stratejistler, İran için "Venezuela Modeli"ne benzer bir geçiş süreci öngörüyor; bu model, mevcut rejimin içinden çıkan ancak Batı ile müzakereye açık bir liderin desteklenerek sistemin kademeli olarak dönüştürülmesini hedefliyor.

ABD strateji belgelerine yansıyan analizlerde, Galibaf'ın Devrim Muhafızları (IRGC) kökenli olmasına rağmen, ideolojik sertlikten ziyade teknokratik ve idari verimliliğe odaklanan "pragmatik bir muhafazakar" olarak tanımlandığı ifade edildi. Raporda, Washington'daki politika yapıcıların İran'da radikal bir rejim yıkılmasından ziyade, sistem içinden gelecek ve bölgesel istikrarı koruyabilecek kontrollü bir değişim aktörü arayışında olduğu, Galibaf’ın bu profile en uygun isim olduğu belirtildi. İsmi açıklanmayan bir ABD'li yetkili, Galibaf hakkında "O, iş bitirici bir adam. Tahran Belediye Başkanlığı dönemindeki modernleşme hamleleri, onun ideolojiden çok sonuçlarla ilgilendiğini gösteriyor" değerlendirmesinde bulundu.

Habere göre, Galibaf'ın Devrim Muhafızları içindeki derin bağlantıları, ABD tarafından olası bir geçiş sürecinde ordunun ve güvenlik bürokrasisinin desteğini alabilmesi açısından stratejik bir avantaj olarak nitelendiriliyor. Analizlerde, Galibaf’ın 2005 yılında dönemin dini liderine yazdığı ve "modern bir devlet yapısı" öneren mektubu, onun sistemin sınırlarını zorlayabilecek reformist potansiyeline kanıt olarak gösteriliyor.

Ancak Politico, bu planın risklerine de dikkat çekerek, ABD desteğinin İran kamuoyunda Galibaf’ı "Batı kuklası" olarak damgalatabileceğini ve sertlik yanlısı rakiplerinin elini güçlendirebileceğini vurguladı. Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi'nden bir temsilci, konuya ilişkin resmi bir onay vermekten kaçınsa da, "İran halkının iradesine saygı duyacak her türlü yapıcı liderlik ile görüşmeye açık olduklarını" ima etti.