Avrupa Birliği’nin yasama organı, geçen yaz ABD Başkanı Donald Trump ile varılan ticaret anlaşmasının resmi onay ve uygulama sürecini durdurdu.
Avrupa Parlamentosu Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, karara gerekçe olarak artan tehditleri gösterdi. Lange, “Grönland ve Danimarka’ya ve onların Avrupalı müttefiklerine yönelik gümrük tarifesi tehditleri de dahil olmak üzere devam eden ve artan tehditler nedeniyle, anlaşma üzerindeki çalışmaları askıya almaktan başka seçeneğimiz kalmadı” dedi.
Lange, ABD’nin tutum değiştirmemesi halinde sürecin ilerlemeyeceğini belirterek, “ABD iş birliği yerine çatışma yolundan vazgeçene kadar” anlaşmayı ilerletecek hiçbir adım atılmayacağını söyledi.
X platformundaki paylaşımında ise “Egemenliğimiz ve toprak bütünlüğümüz tehlikede. Her şeyin eskisi gibi devam etmesi imkansız” ifadelerini kullandı.
Kararın, Trump’ın Cumartesi günü yaptığı açıklamanın ardından geldiği belirtildi. Trump, ABD’nin Grönland’ı kontrol etmesine izin verilmemesi halinde yedi AB ülkesi ile Birleşik Krallık’a gümrük tarifesi uygulayacağını söylemişti.
AB ile ABD arasında Temmuz ayında varılan anlaşma, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in İskoçya’daki Turnberry’de Trump ile yaptığı görüşmede şekillenmişti. Anlaşma, ABD’nin AB’den ithal edilen çoğu ürüne uyguladığı tarifeleri yüzde 15 ile sınırlandırmayı öngörüyordu. Bazı ürünlerde ise tarifelerin tamamen kaldırılması planlanıyordu.
Karşılığında Avrupa Birliği de ABD’den ithal ettiği bazı ürünlerde tarifeleri düşürecekti. Bu düzenlemenin Amerikalı tarım ve sanayi şirketlerinin AB pazarına erişimini kolaylaştırması hedefleniyordu.
2024 verilerine göre iki taraf arasındaki ticaret hacmi yıllık 1,5 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. ABD, AB’den yılda 600 milyar doların üzerinde mal ithal ederken, Avrupa ülkeleri de 360 milyar dolardan fazla ABD ürünü satın alıyor.
Anlaşma ilk açıklandığında Avrupa Komisyonu, bunun “istikrar ve öngörülebilirliği yeniden sağlayacağını” belirtmişti. Ancak Trump’ın son tarife tehdidiyle süreç sekteye uğradı.
Von der Leyen, Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Siyasette de iş dünyasında da anlaşma anlaşmadır. Dostlar el sıkıştığında bunun bir anlamı olmalı” dedi.
Trump ise aynı etkinlikte yaptığı konuşmada ABD’nin Grönland’ı ele geçirmek için güç kullanmayacağını ifade etti ancak 1 Şubat’tan itibaren uygulanması planlanan yüzde 10’luk tarifeyi geri çekmedi.
Lange, bu açıklamayı “küçük bir olumlu unsur” olarak nitelendirse de, “%10-25 arası tarifelerle baskı kurması, ilişkilerde tamamen yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor” dedi.
Lange ayrıca, Trump’ın tehditleri sürdükçe “uzlaşma ihtimali yok” ifadelerini kullandı.
AB üyesi 27 ülkenin liderlerinin Perşembe günü bir araya gelerek ortak bir yanıt üzerinde çalışacağı bildirildi.
Öte yandan AB’nin “Ticari Zorlama Karşıtı Aracı”nı devreye sokması da seçenekler arasında yer alıyor. Bu mekanizma, ABD’nin Avrupa’daki mal ve hizmetlerine yönelik geniş kapsamlı kısıtlamalar getirilmesine imkan tanıyor.
2021 yılında özellikle Çin’den gelebilecek ekonomik baskılara karşı geliştirilen bu araç daha önce hiç kullanılmadı. Lange ise bu mekanizmanın devreye alınmasını desteklediğini açıkladı.
Kaynak: E.U. halts approval of U.S. trade deal after Trump's Greenland tariff threat
Diğer İçerikler
