Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Fransa arasında uzun süredir müzakere edilen Kuvvetler Statüsü Anlaşması (SOFA) resmen yürürlüğe girdi. Rum lider Nikos Hristodulidis, anlaşmanın imzalanarak uygulamaya konulduğunu duyururken, düzenlemenin Avrupa Birliği'nin stratejik özerklik hedeflerine katkı sağlayacağını savundu.
Anlaşma kapsamında Fransız askeri personeli ve unsurları belirli koşullar altında Güney Kıbrıs'ta konuşlandırılabilecek. Ayrıca Fransa'nın Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki faaliyetlerinde GKRY toprakları ile askeri tesislerini kullanabilmesine yönelik hukuki çerçeve oluşturulmuş oldu. Böylece Fransa'nın adadaki askeri varlığının kalıcı hâle gelmesinin önü açılmış oldu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Nisan ayında GKRY'ye gerçekleştirdiği ziyaret sırasında gündeme gelen anlaşma, yalnızca askeri konuşlanmayı değil, askeri teknoloji paylaşımını, ortak tatbikatların düzenlenmesini, eğitim faaliyetlerini ve stratejik savunma iş birliğinin geliştirilmesini de kapsıyor.
Anlaşma, Kıbrıs'ta ve bölgede yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi. KKTC Dışişleri Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamada, Fransız askeri unsurlarının adaya konuşlandırılmasını öngören düzenlemenin Kıbrıs Türk halkının egemen eşitlik haklarını göz ardı ettiğini belirterek, bu tür girişimlerin bölgesel gerginliği artırabileceği uyarısında bulunmuştu. Bakanlık, söz konusu anlaşmanın KKTC açısından herhangi bir hukuki geçerliliğinin bulunmadığını vurgulamıştı.
Uzmanlar, son yıllarda Doğu Akdeniz'de artan jeopolitik rekabet, enerji güvenliği tartışmaları ve bölgesel güvenlik krizleri nedeniyle GKRY'nin Fransa başta olmak üzere Avrupa ülkeleriyle savunma iş birliğini derinleştirmeye çalıştığına dikkat çekiyor. Fransa ise Doğu Akdeniz'deki askeri ve stratejik etkinliğini artırmayı hedefleyen politikaları doğrultusunda GKRY ile ilişkilerini güçlendiriyor.
Türkiye ve KKTC tarafı ise adadaki mevcut garantörlük sisteminin korunmasının önemine vurgu yaparken, GKRY'nin son dönemde savunma alanında attığı adımların bölgedeki hassas dengeleri etkileyebileceği görüşünü dile getiriyor. SOFA anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle birlikte Fransa'nın Kıbrıs'taki askeri varlığının kapsamı ve bölgesel yansımaları önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek.
