Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr

Erdoğan‘dan Yeni Dünya Stratejik Hamleleri

Bülent ERANDAÇ
13 Nisan 2020 12:32
A-
A+

Türkiye’de ilk koronavirüsten ölüm 11 Mart’ta meydana geldi. Dünyada olduğu gibi Türkiye topraklarında da, bir hayalet dolaşmaya başlamıştı. Olağanüstü tedbirler ardı ardına alınmaya başladı. Aradan bir hafta geçtikten sonra, korona sonrası dünyanın eskisi gibi olmayacağı yüksek sesle konuşuluyordu.

TARİH:26 MART 2020

Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, ulusa seslendi. Çok önemli, geleceği çok yakından ilgilendiren mesajlar verdi:

‘’DÜNYADA YENİ BİR SİSTEM KURULACAK. Dünya bu salgın hastalığın ardından hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı yepyeni bir küresel, siyasi, ekonomik, sosyal sistemin inşa edileceği bir döneme doğru gitmektedir. Türkiye olarak bu yeni döneme çok büyük avantajlarla ve güçlü bir altyapıyla giriyoruz. Önümüzdeki 2023 hedeflerimize umduğumuzdan daha kısa sürede ulaşabileceğimiz bir fırsat duruyor. Aydınlık yarınlar bizi bekliyor. Tedbir bizden, mücadele bizden, ferasetli davranmak bizden, takdir Allah’tandır. Her meselemizde olduğu gibi Rabbimizin yardımının bu sıkıntımızda da yanımızda olacağından şüphe duymuyoruz’’

O günden başlayarak Türkiye’nin düşünen beyinleri, yarınların dünyasına yönelik öngörülerini daha sık açıklamaya başladılar.

Aradan kısa bir süre geçtikten sonra, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın, korona sonrası yanı dünya oluşumlarında Türkiye’nin önünü açacak hamlelerini başlattığı gözlendi.

Başkan Erdoğan (10 Nisan 2020) yaptığı 2 stratejik hamleyle Asya’dan İngiltere’ye uzanan bir hatta yanı denklem kurmaya yöneldi.

Stratejik 2 hamlanın sonuçlarını korona sonrası daha net olarak göreceğiz. Erdoğan’ın derinlikli, özellikli hamlelerinin ruhu şöyle:

1)Türk devletlerine seslendi. Geleceği işaret ederek, ’’SALGIN SONRASI İÇİN HAZIRLANMALIYIZ’’

2)İngiltere Başbakanı Boris Jonhson’a çok anlamlı ve derinliği olan, KÜRESEL YENİ OLUŞUMLARA işaret eden bir mektup gönderdi.

ASYA HATTI TAHKİMATI

Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Keneşi-Türk Konseyi) koronavirüs gündemiyle olağanüstü toplandı. Toplantıya telekonfreransla katılan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Bu savaşı elbette kazanacağız. Salgın sonrası için de hazırlık yapmalıyız. Bu şekilde bir hareket tarzı benimsenmesi konseyimizin uluslararası görünürlüğünü belirginleştirecek ve küresel gücünü arttıracaktır." ifadelerini kullandı.

Zirveye Cumhurbaşkanları Recep Tayyip Erdoğan, Azerbeycan- İlham Aliyev, Kazakistan- Kassym-Jomart Tokayev, Kırgızistan -Sooronbay Ceenbekov, Özbekistan -Şevket Mirziyoyev, Türkmenistan - Kurbankulu Berdimuhammedov, Macaristan Başbakanı Viktor Orban katıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın derinlikli konuşması:

TÜRK DÜNYASI OLARAK DAHA GÜÇLÜ ÇIKACAĞIZ

‘’Allah’ın izni ile bu savaşı elbette kazanacağız. Ardından da yeni bir dünya gerçeği ile karşı karşıya kalacağız.

Bu nedenle mücadelemizi sürdürürken diğer taraftan salgın sonrası dönem için hazırlık yapmalıyız.

Sağlıktan ticarete, ekonomiden toplumsa psikolojiye, gelişmelere bütüncül şekilde yaklaşmalı, işbirliği alanların tespit ederek gerekli adımları atmalıyız.

Bu minvalde salgın ile ilgi sorunlara çözüm üretmek, bilgi tecrübe paylaşımında bulunmak, ayrıca salgın sonrası döneme ait stratejiler üretmek amacıyla ulusal kriz merkezlerimiz arasında bir eş güdüm işbirliği mekanizmasının kurulmasını öneriyorum.

Bu şekilde bir hareket tarzı benimsenmesi konseyimizin uluslararası görünürlüğünü pekiştirecek, küresel çapta ağırlığını arttıracaktır."

Türk Devletleri Zırvası’nın önemli bir köşe başı da, Macaristan Türk Konseyi’nin daimi uyası olmasıydı. MACARISTAN BAŞBABAKNI ORBAN’IN TÜRKLÜĞÜ TESCIL EDILDİ.

Bundan sonra BUDAPEŞTE’DEN ÇİN SEDDINE KADAR BIRLEŞİK TÜRK DEVLETLERI KONSEYI’NIN AĞIRLIĞI OLACAK.

İNGİLİZ BAŞBAKANI JOHNSON’A ERDOĞAN MEKTUBU

Cumhurbaşkanımız Tayyip Erdoğan’ın İngiltere Başbakanı Boris Johnson’a gönderdiği mektup, çok iyi düşünülmüş, derinliği olan, korona sonrası yenidünyada Türkiye-İngiltere ilişkilerini çok özellikli bir hatta yerleştirmeye yönelik bir mektup

Erdoğan’ın özellikli cümleleri..(Büyük harflerle yazdığımız ifadelere özellikle dikkat)

 “Sayın Başbakan, Değerli Dostum,

Öncelikle, tedavi sürecinizin bir an evvel sonuçlanarak sağlığınıza kavuşmanız için en samimi dileklerimi yinelemek istiyorum.

Ülkemiz için önemli bir STRATEJIK ORTAK, GÜÇLÜ BİR MÜTTEFİK VE DEĞERLİ BİR DOST OLAN BİRLEŞİK KRALLIK’IN, tüm dünyayı etkisi altına alan Kovid-19 salgınından maalesef en fazla etkilenen Avrupa ülkelerinden biri olduğunu biliyorum.

DOST BIRLEŞİK KRALLIK HALKI’NIN bu trajediden asgarî seviyede kayıpla çıkmasını temenni ediyorum.

HEMEN HEMEN HER ALANDA MÜKEMMEL DÜZEYDE SEYREDEN ilişkilere sahip olduğumuz ve TÜRKİYE İÇİN VAZGEÇİLMEZ ORTAKLARDAN BİRİ OLAN BİRLEŞİK KRALLIK ülkemizle dayanışmasını çeşitli vesilelerle birçok kez göstermiştir.

Küresel olarak yaşamakta olduğumuz BU ZORLU DÖNEMİ GERİDE BIRAKTIKTAN SONRA göreve geldiğiniz günden bu yana sürdürmekte olduğumuz SAMİMİ VE YOĞUN İLETİŞİMİ TAÇLANDIRMAK VE İKİLİ İŞBİRLİĞİMİZİ BREXIT sonrası dönemde DAHA DA İLERI TAŞIYACAK ADIMLARI KARARLAŞTIRMAK AMACIYLA, ATA TOPRAĞINIZ OLAN ÜLKEMIZDE sizi ağırlamak istiyoruz’’

NEDEN İNGİLTERE?

TÜRKİYE’NİN COMMONWELT-İNGILTERE HATTINDA KURMAYA ÇALIŞTIĞI YENİ DENKLEM

İngiltere, 23 Haziran’da tercihini Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılmak yönünde yaptı. Dünya ekonomik odaklarının derinliğinin temsilcisi Financial Times’ta, geçen yıl dikkati çeken bir analiz yayınlandı. Dikkatle okuyalım:

“AB’den ayrılma kararı,1960’larda imparatorluk formunu terk ettiğinden bu yana İngiltere’nin dış politikasındaki en temel değişim” olarak tarif ettiği duruma karşılık gelmektedir Referandumdan çıkan bu sonucu, birçok çevre olumsuz, ayrıştırıcı ve eksik bilgilerle yürütülen bir durum olarak gördü. Bunu başka bir tartışma takip etti: İngiltere’nin gelecekteki politikalarını şekillendirecek muhtemel konu başlıkları ne olacak?

Öncelikle, Orta Doğu’da daha çok hareket özgürlüğüne sahip olabilme şansı yakalanmış olacaktır.

Dünyanın geri kalanı, doğal olarak Brexit’in İngiltere’nin dünyadaki yeri ve gelecekteki dış politikası için ne anlama geldiğini merak ediyor. İngiltere; BM Güvenlik Konseyi’nin, G7’nin ve G20’nin devamlı üyesi olmasının yanı sıra NATO’ya öncülük eden ve Commonwealth’in bir parçası olan dünyanın en büyük ekonomilerinden biri.

İngiltere’nin 100 yıldan fazla bir süredir kilit bir rol oynadığı Orta Doğu’ya yaklaşımına nasıl bir etkisi olacağı üzerine detaylı çalışmalar sürüyor.

İngiltere geçmişte Atlantik’in iki kıyı hattı boyunca, yani AB ve ABD arasında köprü işlevi görmüş ve sıklıkla stratejik bir güzergâh olarak rol oynamaya çalışmıştı. Bu duruş, 2003 yılında İngiltere’nin AB çoğunluğunun aksine ABD’nin Irak’ı işgaline itiraz etmesinden sonra çarpıcı bir şekilde sona erdi. Uzun yıllar değişmeyecek bir diğer kilit faktör ise İngiltere’nin Körfez’deki enerji kaynaklarına olan bağımlılığıdır.

Hâliyle İngiltere’nin bilhassa Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile olan ilişkileri, Orta Doğu’ya ilişkin yaklaşımları açısından belirleyici olacaktır. Problem şu ki geçmiş belki de gelecek için doğru bir rehber olmayabilir. Zira İngiltere, değişim içerisinde iken aynı zamanda kendi rotasını bulma çabası içerisinde bulunacaktır.

İngiltere’nin Orta Doğu’da kendisini konumlandırdığı haliyle nereye evirileceğini öngörmek için her zaman olduğu gibi, bunun Avrupa ve ABD için ne anlama geleceği ile yerel durumu birlikte değerlendirmek gerekiyor.

Brexit sonrası, İngiliz Hükümeti için en önemli başlık ticarettir ve ticari ilişkiler her zamankinden daha önemli bir başlık olacaktır. Körfez gibi esaslı piyasalar ise bu süre zarfında daha fazla talep alanı geliştirmeden önce İngiltere için öncelikli piyasalar olacak.

Öte yandan İngiltere, ABD dâhil olmak üzere en büyük ticari ortaklarıyla ticaret antlaşmaları konusunda müzakere dönemine girecektir.

Bunun yanı sıra farklı uluslararası ve ikili ticaret antlaşmalarının müzakere edilip hazırlanmasına ihtiyaç olacak. Bu, İngiltere’nin şu an AB üyesi olarak bir parçası olduğu antlaşmaların yerini alacak 50 yeni ticaret antlaşmasını da içerecektir.

Önümüzdeki dönemde büyük uluslararası meseleler, tekil ilişkilerden ziyade bazı devlet blokları ve ittifakları tarafından karara bağlanacak ve bu yüzden İngiltere, kayda değer bir nüfuz kaybına uğrayacaktır. Bu durumda İngiltere’nin ABD ile yakın bir temas içerisinde olup Beyaz Saray’a daha bağlı hareket edeceğinin neredeyse kesin olduğu söylenebilir.

Geniş anlamda Orta Doğu içinse bu durum, AB’nin ve İngiltere’nin kendi iç gündemlerine bağlı kalacakları, İsrail-Filistin sorunu gibi bölgedeki çatışmaları çözmek hususunda yapıcı inisiyatiflere muhtemelen dâhil olacakları geliyor.

İngiltere için Suriye meselesi ise yalnızca IŞİD ile mücadele ve mülteci akınını asgari düzeye indirme merceğinden izleniyor olabilir. Bir yandan Türkiye, AB’ye girmesine taraftar olan önemli bir ismi kaybetti. Fakat Suriye meselesinde bölgeye yakınlığına ve krizin etkisine rağmen Avrupa Birliği pek az bir etkiye sahip. Uluslararası bağlamda iki büyük oyuncu olarak Rusya ve ABD ile kilit bölgesel aktörler olarak Türkiye, Suudi Arabistan ve İran etkili bu meselede.  İngiltere bu anlamda gün geçtikçe daha büyük bir hareket kabiliyetine sahip olabilir.

İngiltere’nin AB harici dış politikasının en öncelikli gündemi oluşuyor. Bu yanıyla İngiltere, AB’de olmasa bile Avrupalı kaldığını göstermesi açısından kendisine yeterli hareket alanı sağlayacaktır. Zira İngiltere, diğer ülkelerin teröre karşı mücadelede hâlâ faydalanmak istediği en iyi seviyede istihbarat imkânlarına ve ajanlarına sahip bir ülke konumunda. İngiltere, kendisini geri çekmek yerine muhtemelen kendi rolünü yeniden bölge hâkimiyeti üzerinden kurgulayacaktır.

İngiltere, AB’den ayrıldıktan sonra İran ile olan ilişkilerini bir anda rafa kaldırılamayacağını göz önüne alırsak bu ilişkilerde İngiltere’nin rolü ne olacak? Esasında İran, Brexit ile birlikte daha zayıf bir AB ve İngiltere göreceğini varsaydığı için söz konusu ayrılma kararını mutlulukla karşıladı.

Fakat İngiltere’nin en azından AB’den bağımsız bir dış politikası olacağı pekâlâ çok açık.

Bu, gelecekteki bir hükümetin Filistin meselesine dair risk alacağı anlamına gelebilir mi? Filistin’in tanınacağı yahut belki de birçok diplomatın istediği gibi Hamas ve Hizbullah ile doğrudan temaslara başlanacağı anlamına gelebilir mi? İngiltere’nin hâlihazırdaki konumu, İsrail’in yerleşimleri ve Gazze gibi konularda daha zayıf hale geldiği bir noktada farklı bir yöne evrilebilir. Muhafazakârlardan oluşan bir hükümet muhtemelen rotasını değiştirmeyecektir ancak İşçi Partililerden oluşan bir hükümetin bu tarz bir yön değişikliğinden yana olacak olması muhtemeldir.

Açık ticaret yaklaşımı benimsenirse İran ile çok daha büyük bir iş ortaklığı imkânı doğabilir. Zira birçok şirket, sadece ABD yaptırımlarının sürmesinden ve İran ile yapılacak antlaşmaların iptal edilmesinden çekiniyor.

Türkiye de iyi bir pazar olabilir.  Peki, bu, pratikte ne anlama geliyor? Kıbrıs, Doğu Akdeniz politikalarında Türkiye, önemli konumuyla dikkate değerdir.

İngiltere’nin dünyaya yönelik yeni bir yaklaşım ortaya koyabilmesi muhakkak gündeme girecektir. Mısır, Ürdün ve Lübnan eski Büyükelçisi James Watt, “kendisini AB üyeliği kozasından çıkaran bir İngiltere’nin bu aşamada öncelikli olarak ihtiyaç duyduğu şeyin, dış politikada ve Birleşik Krallığın kimliğine dair tartışmalarda tavizsiz ve vizyoner bir liderlik” olduğuna inanıyor.

Daha az patinaj, daha az gerçekçi bir yol izlemek ve tarihten daha fazla ders çıkarmak İngiltere’ye yardımcı olacaktır”

İngiltere’nin Orta Doğu politikalarındaki değişimini henüz tespit edemeyen bölgesel aktörlerin sabırlı olması gerekiyor. Belki de İngiltere tüm bu süreçten daha güçlü bir şekilde çıkacak ve daha önceki ağır aksak yürüyüşünün aksine dünyadaki rolünü yeniden gözden geçirmeye mecbur kalacaktır’’

SONUÇ

Brexsıt sonrası İngiltere, Ortadoğu’ya yeniden yönelirken, bu sefer karşısında veya yanında stratejik konumu, bölgesel oyuncu Türkiye gerçeğini, muhakkak değerlendireceğinden, TÜRKİYE-İNGİLTERE İLİŞKİLERİNİN İVME KAZANMASI, çok değerli bir sürece işaret etmektedir.

Cumhurbaşkanımız Tayyip Erdoğan, İngiltere hattını tahkim ederken, KIBRIS-LIBYA-DOĞU AKDENIZ STRATEJILERININ ALT YAPISINI GELİŞTİRMEYE KARARLIDIR.

KADERE BAKINIZ.100 YIL ONCE OSMANLI’YI PARÇALAYAN, SYKES-PICOT ANLAŞMALARI İLE ORTADOĞU HARITALARI ÇİZEN INGILTERE,100 YIL SONRA GELECEĞİNİ YENIDEN DİRİLEN, ORTADOĞU’NUN BÖLGESEL GÜCÜ KONUMUYLA OYUN KURAN TÜRKİYE GERÇEĞİNE GÖRE KADERINI BELİRLEME DURUMUNDA KALACAKTIR.

CUMHURBAŞKANIMIZ TAYYIP ERDOĞAN’IN BÜYÜK LİDERLİĞİNİ TARİH YAZACAKTIR. BÜYÜK KAPTAN CUMHURBAŞKANIMIZ TAYYİP ERDOĞAN, KÜRESEL SALGINLA ETKİLİ SAVAŞ VERİRKEN, SAVAŞ SONRASI HAMLELERİNİ DE YAPIYOR. YARINA BAKIYOR. GELECEĞİ DÜŞÜNÜYOR.

KORONA SONRASINA TÜRKİYE FIKREN,RUHEN,82 MILYONU HEDEFE KILITLEYEREK HAZIRLANIYOR.’’YENI DÜNYADA KÜRESEL OYUNCU TÜRKİYE’’ YOLUNDA YÜRÜYORUZ..BÜYÜK DÜŞÜNCE.BÜYÜK HAREKET TÜRKİYE’YE YAKIŞIYOR.