Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr

Bor, Bor, Bor: Türkiye'nin Görünmez Gücü

Bülent ERANDAÇ
05 Kasım 2019 15:10

Türkiye’nin görünmez bir gücü BOR VARLIĞIMIZDIR.

Bor işleme tesisinin temelini attık. Ancak Geç kalmanın zamanını telafi edecek çalışmalara hız verdik.

Balıkesir Bandırma’da bor karbür tesisinin temeli atıldı. Enerji Bakanı ve tabi, i kaynaklar Fatih Dönmez “Boru işlemeye başlıyoruz, bor karbür tesisimiz borun nitelikli uç ürüne dönüşmesinde büyük önem arz ediyor Bu madeni artık savunma, nükleer, metalürji, makine sanayilerinde kullanacağız” dedi.

Enerji Bakanı Dönmez’in temel atma töreninde AR-GE ve inovasyon konusunda yaptığı vurgulamalar dikkati çekiciydi:

‘’Bu kavramı maalesef doğru şekilde ele almıyoruz. İnovasyon, değer katan değişim ve daha iyisini bulmak için sonsuz gayret içine girmektir. Bugün teknolojisinin gelebileceği nokta tahayyül bile edilemeyecek durumda. ‘Aynı suda iki kez yıkanılmaz’ derler. Değişimi en iyi bu söz özetler. Bizdeki ‘başımıza icat çıkarmayın’ sözüne bakmayın, başımıza icat çıkarın. Mevcutla yetinmeyin. Zira, katma değerli bir ekonominin yolu, AR-GE ve inovasyondan geçiyor. Biz dünyayı taklit edemeyiz, kendi yolumuzu çizmeliyiz”

Bakan Dönmez devam etti:’’ Bakan Dönmez “Enerji sektörü de yerli teknoloji, AR-GE ve inovasyon konusunda benzer bir başarı hikâyesini yazacak tüm enstrümanlara sahip. Nitelikli insan kaynağı, gelişmiş pazar, istikrarlı büyüme… Enerjide sadece geçiş ülkesi olmak bize yetmez. Enerji teknolojilerinin üretildiği ve ihraç edildiği bir ekosistemle ancak bu jeopolitik güç bir üstünlüğe dönüşebilir. Yenilenebilir enerjide, kömür teknolojilerinde, nükleer enerjide, borda, hidrokarbon arama ve üretiminde, elektrik altyapısının dijitalleştirilmesinde yerli teknolojinin geliştirilmesi adına önemli adımlar attık. Türkiye’nin tam bağımsızlığı ve güçlü yarınları stratejik sektörlerin gelişmesinde yatıyor. Ar-Ge bu noktada hayati bir basamak. Türkiye her sektörde, her alanda bilgi toplumu olma yolunda azımsanamayacak bir mesafe kat etti. Şimdi daha fazlasına ihtiyacımız var”

Görünmez gücümüz devreye giriyor.

Enerji Bakanı Dönmez, bu gelişmeyi anlattı:

‘’Bor karbür tesisimiz borun nitelikli uç ürüne dönüşmesi için ortaya koyduğumuz hedefin en önemli ayağını oluşturuyor. Bor karbür ham maddesinden savunma, nükleer, metalürji, makine sanayilerinde kullanılmak üzere üretilecek ileri teknoloji ürünü seramiklerle rafine bor ürünlerinden yaklaşık 200 kat, ham maddeden yaklaşık 2.000 kat daha büyük katma değer meydana getireceğiz. Özellikle savunma sanayimize büyük destek verecek bu tesisimiz. Çelik zırh, koruyucu yelek, helikopterler, tanklar gibi yüksek sertlik gerektiren ve mukavemet/yoğunluk oranının önemli olduğu askeri ekipmanların üretiminde artık yerli bor karbürü kullanacağız. Ayrıca, nükleer uygulamalarda nötron tutucu,  yüzeylerin parlatılmasında aşındırıcı, karbon içeren ateş tuğlası üretiminde antioksidan olarak da farklı alanlarda da kullanımını yaygınlaştıracağız”

GELECEĞİN STRATEJİK MADENİ: BOR

Dünyadaki en önemli BOR rezervleri Türkiye‟dedir. Diğer önemli rezervler ise ABD ve Rusya‟dadır. Dünya bor rezervleri 369 milyon ton görünür, 807 milyon ton muhtemel ve mümkün olmak üzere toplam 1.176 milyon tondur. Bu rezervlerde Türkiye’nin payı % 72,3, ABD‟de % 6,8 ve Rusya‟da ise % 8,5‟tir.

Türkiye‟deki bor rezervlerinin ömrü 567 yıl iken, dünyanın ikinci büyük rezerv ülkesi Rusya‟da bor rezervleri 67 yıllık bir ömre sahiptir. Türkiye sahip olduğu bor rezervleri ve cevherlerinin kalitesi ile dünyanın en önde gelen ülkesidir. Bor mineralleri günümüzde cam sanayinden, deterjan sanayine, metalürji, tarım ve nükleer uygulamalara kadar yaygın ve gün geçtikçe artan uygulamalara sahiptir. Bu stratejik özelliklerinden dolayı BOR MADENİ Türkiye için büyük bir öneme sahiptir.

Dünya bor rezervinin %72, 3‟üne sahip olan ülkemiz, söz konusu mineralin dünyadaki en büyük ihracatçısıdır.

Bugün stratejik bir değeri olan bor madeni geleceğin Türkiye‟sinde de ekonomik anlamda çok önemli bir rol oynayacaktır.

STRATEJİK BİR MADEN OLARAK BOR MİNERALLERİNİN TÜRKİYE İÇİN ÖNEMİ

Son yıllardaki bilimsel çalışmalar, bor ve bor bileşiklerini, HIDROJEN depolama ve üretiminde kullanılan bir enerji kaynağı konumuna getirmiştir. Bu nedenle, borun, hidrojen ve yakıt pili teknolojileri için önemi giderek artmaktadır. Sodyum Bor hidrür, ayrıca yakıt pilleri için potansiyel yakıt konumundadır. Bu gelişmelere bağlı olarak Sodyum Borhidrürle ilgili yapılan deneyler sonucunda hidrojen elde edilmiş ve bununla 200 Watt’lık bir ampul yanabildiği tespit edilmiştir

Hidrojen çok etkin ve temiz bir yakıttır ve yanması sonucu kirliliğe yol açacak herhangi bir ürün ortaya çıkmaması nedeniyle aynı zamanda da çevreye uygun bir enerji kaynağıdır.

Gelecekte petrol ve kömür gibi fosil yakıtların tükenebileceği göz önüne alınırsa BOR GELECEĞİĞN YAKITI konumuna da geçebilecektir.

Borlu bileşiklerin yüksek ısıya dayanaklı olması, esnekliği ve hafifliği nedeniyle, JET MOTOR aksamında ve kanatçıklarında da kullanılmaktadır. Yine bor bileşikleri titanyumla karıştırıldığında SAVAŞ UÇAKLARININ VE UZAY ARAÇLARININ daha da hafiflemesine neden olmaktadır

Piyade tüfeği, tabanca, top ve tank üretiminde zırhlı personel araçların zırhlarını güçlendirici seramik plakalarda da bor kullanılmaktadır. Borla güçlendirilmiş cam malzemelerin iletken olmayan ve düşük elektrik özelliği onları RADARLARA KARŞI görünmez kıldığı için askeri teçhizat yapımında oldukça büyük bir öneme sahip.

NÜKLEER SANAYİ

Bor ve Borlu bileşikler nükleer sanayinde de büyük bir öneme sahip. Atom reaktörlerinde bor çelikler, bor karbürler ve titan bor alaşımları kullanılmaktadır. Bor nükleer reaktörlerde parçalanma sonucu çıkan termal nötronları emme kabiliyeti bakımından rakipsizdir. Ayrıca nükleer atıkların depolanması için de kolemanit minerali kullanılmaktadır.

Görüldüğü gibi bor gelişen teknolojilere bağlı olarak gün geçtikçe farklı bir kullanım alanına sahip olmaktadır. Bor ve Borlu bileşiklerle ilgili birçok araştırma ve projeler geliştirilmektedir.

Özellikle askeri araç-gereç, uzay ve hava araçları, iletişim ve enerji üretimi konularına yönelik araştırmalar da AR-GE’ ye büyük yatırımlar sürmektedir.

Özellikle Borlu yakıtların kullanıldığı uçakların hem hızları hem de uçuş mesafeleri arttığı gibi, radarlara yakalanmama ve araç ağırlıklarının da azalmasına neden olmaktadır.

Bor minerallerinin kara ve deniz ulaşımında kullanılan araçlarda da yapı elemanlarına ek olarak diğer yakıtlarla karşılaştırıldığında yüksek yoğunlukta enerjiye sahip olması nedeniyle yakıt olarak da kullanımı konusunda araştırmalar devam etmektedir.

ABD yılda yaklaşık 350-400 bin ton ham ve rafine boru Türkiye‟den alıyor. ABD bor işleme teknolojisine sahip olduğu için Türkiye‟den aldığı bor ürünlerini işleyip uç ürün haline getirip satıyordu. Doğal olarak Türkiye‟ye göre daha çok gelir elde ediyor.

SONUÇ

Türkiye dünya çapında bor üreticisi olmasına rağmen, Türkiye‟de bor teknolojisi ya da sanayisi gelişmemişti. BANDIRMA’DA TEMELİ ATILAN BOR İŞLEME TESİSİ BÜYÜK BİR ATILIMDIR.

GELECEĞİN STRATEJİK MADENİ BOR’A SAHİP VE BUNU İŞLEYEN VE SATAN BİR TÜRKİYE GERÇEĞİ HEYECAN VERİCİDİR. BAĞIMSIZ TÜRKİYE BAYRAPINI DALGALANDIRAN BİR RÜZGÂRDIR.