Avrupa’da savunma alanında yaşanan gelişmeler, savaş uçağı tedarik planlarında önemli değişimlere yol açıyor. Kıtanın en iddialı savunma projelerinden biri olan Geleceğin Muharip Hava Sistemi (FCAS) programında ortaya çıkan anlaşmazlıklar ve gecikmeler, Avrupa ülkelerini alternatif seçeneklere yöneltirken ABD yapımı F-35 savaş uçakları da yeniden tartışmaya açıldı.
Fransa, Almanya ve İspanya öncülüğünde 2017 yılında başlatılan ve yaklaşık 100 milyar avroluk bütçeye sahip olan FCAS projesi, Dassault Aviation ile Airbus arasında liderlik ve tasarım konularında yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle çıkmaza girdi. Paris ile Berlin arasındaki müzakerelerin sonuçsuz kalması, projenin takvimine ilişkin belirsizliği artırdı. Bu durum Avrupa hava kuvvetlerinin gelecekte oluşabilecek kapasite boşluğu riskini gündeme getirdi.
Alternatif arayışlarının en somut örneklerinden biri İspanya’da görülüyor. İspanyol basınında yer alan haberlere göre Madrid yönetimi, F-35 savaş uçaklarının yüksek maliyeti, teknoloji erişim kısıtlamaları ve siyasi bağımlılık riskleri nedeniyle bu seçeneği gündeminden çıkardı. Eurofighter ve FCAS seçeneklerinin yanı sıra Türkiye’nin geliştirdiği KAAN savaş uçağının da değerlendirme başlıkları arasında yer aldığı ifade edildi.
Savunma uzmanlarına göre 2030’lu yılların başında envantere girmesi planlanan KAAN’ın, Avrupa’nın önümüzdeki 15 yıllık dönemde yaşayabileceği geçiş sürecinde “köprü çözüm” olma potansiyeli bulunuyor. Çift motorlu yapısı, süper seyir kabiliyeti, AESA radar, gelişmiş elektronik harp sistemleri ve insanlı-insansız ekip çalışmasına uygun mimarisiyle platformun 5’inci nesil sınıfta konumlandırıldığı belirtiliyor.
KAAN’a yönelik ilginin yalnızca teknik özelliklerle sınırlı olmadığı, aynı zamanda stratejik özerklik arayışının da etkili olduğu değerlendiriliyor. Avrupa ülkelerinin savunma tedarikinde ABD’ye bağımlılığı azaltma hedefi doğrultusunda farklı seçenekleri masaya yatırdığı ifade ediliyor. İspanya’nın daha önce savunma bütçesinin büyük bölümünü Avrupa projelerine ayırma planı kapsamında F-35 görüşmelerini askıya aldığı ve alternatif sistemlere yöneldiği de uluslararası savunma basınında yer aldı.
Öte yandan FCAS projesinin 2040’lı yılları hedefleyen takvimi, Avrupa için kısa ve orta vadede yeni savaş uçağı ihtiyacını artırırken, KAAN’ın daha erken hizmete girme planının dikkat çektiği belirtiliyor. FCAS’taki belirsizliğin uzaması halinde Avrupa ülkelerinin daha esnek ve siyasi koşullara daha az bağlı platformlara yönelmesinin sürpriz olmayacağı ifade ediliyor.
Diğer İçerikler
