Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya yönelik 90 milyar euroluk destek kredisi kapsamında ilk ödeme yapıldı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kiev’e ilk dilim olarak 3,2 milyar euro aktarıldığını açıkladı.
3,2 milyar euroluk ödeme, Ukrayna’nın bütçe açığını kapatmaya ve mali istikrarını korumaya yardımcı olacak. Yaklaşık 6 milyar euro değerindeki ikinci ödemenin ise önümüzdeki günlerde açıklanması bekleniyor. Söz konusu ödemenin insansız hava aracı üretimine ayrılacağı belirtildi.
Açıklama, Ukrayna’nın Rus birliklerine karşı sahada yeniden ivme kazandığı ve Moskova’nın savaş kapasitesi üzerindeki baskının arttığı bir dönemde geldi.
Von der Leyen, Polonya’nın Gdansk kentinde düzenlenen Ukrayna Yeniden İnşa Konferansı’nda yaptığı konuşmada, “Bugün bu kredi kapsamında ilk dilimi aktarıyoruz sevgili Yulia. Bu, makro-finansal yardım olarak tam 3,2 milyar euro” dedi.
Ukrayna Başbakanı Yulia Svyrydenko’ya hitaben konuşan Von der Leyen, “Bu gerçekten sahada dayanışma anlamına geliyor. Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğinin kalıcı olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Kredi programı, altı ay süren siyasi mücadelenin ardından hayata geçirildi. Avrupa Birliği liderleri, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının kullanılması yönündeki önerinin sonuçsuz kalmasının ardından aralık ayında 90 milyar euroluk destek paketinde uzlaşmıştı.
Alternatif çözüm olarak kredi, ortak borçlanma yoluyla oluşturuldu. Macaristan, Slovakya ve Çekya ise bu mekanizmadan muafiyet için müzakere yürüttü.
Brüksel, mali sıkıntı yaşayan Kiev yönetiminin temerrüde düşmesini önlemek amacıyla teknik ve hukuki hazırlıkları hızlandırdı. Ancak süreç, şubat sonunda Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın son yasal düzenlemeyi veto etmesiyle duraksadı.
Veto, Budapeşte ile Kiev arasında gerilime yol açarken, kriz ancak nisan sonunda çözülebildi. Böylece aralık ayındaki kritik zirveden altı ay sonra Avrupa Birliği ödemeleri başlatma aşamasına geldi.
İlk ödeme olan 3,2 milyar euro, yıl sonuna kadar yapılacak kademeli ödemelerin başlangıcını oluşturuyor. Brüksel, 2026 yılı için 16,7 milyar eurosu mali destek, 28,3 milyar eurosu ise askeri destek olmak üzere toplam 45 milyar euro ayırdı.
Ödemelerin devamı, Kiev yönetiminin reform adımlarına bağlı olacak. Yolsuzlukla mücadelede geri adım atılması halinde yardımların geçici olarak askıya alınabileceği belirtildi.
Kredinin askeri ayağı ise “Avrupa üretimi” silah ve mühimmat kullanımını teşvik eden koşullara bağlandı. Ancak bir sonraki 5 milyar euroluk ödeme bu şarttan muaf tutulacak. Bunun nedeni, Ukrayna’nın düşük maliyetli insansız hava araçları üretimi için bazı bileşenleri Çin’den temin etmesi.
Kiev yönetimi ayrıca ABD yapımı Patriot hava savunma sistemlerini tedarik etmenin yollarını arıyor. Avrupa kredisinin ilerleyen dönemde bu amaçla kullanılıp kullanılmayacağı ise henüz netlik kazanmadı.
Kalan 45 milyar euro 2027 yılı için ayrıldı. Bu kaynağın, Ukrayna’nın finansman ihtiyacının üçte ikisini karşılaması öngörülüyor. Geri kalan kısmın ise Batılı müttefikler tarafından karşılanması bekleniyor.
Von der Leyen, “Tüm ortaklarımıza desteklerini sürdürmeleri çağrısında bulunmaya devam ediyoruz. Çünkü güçlü ve bağımsız bir Ukrayna hepimizin çıkarınadır” dedi.
Von der Leyen ayrıca, “Hedefimiz yalnızca Ukrayna’nın dayanmasına yardım etmek değil; Ukrayna’nın özgür ve Avrupalı bir ülke olarak büyümesine ve refaha ulaşmasına yardımcı olmaktır” ifadelerini kullandı.
Ortak borçlanmaya katılan 24 üye devletin yıllık yaklaşık 3 milyar euro faiz ödemesi yapması bekleniyor.
Ukrayna’dan 90 milyar euroluk kredinin geri ödemesi ise yalnızca Rusya’nın savaş tazminatı ödemeyi kabul etmesi halinde talep edilecek. Moskova bu ihtimali kesin bir dille reddediyor.
Avrupa Komisyonu ise savaş tazminatı ödenmemesi durumunda Rusya Merkez Bankası’nın dondurulmuş 210 milyar euroluk varlığını kullanma hakkını saklı tuttuğunu vurguluyor.
Diğer İçerikler
