Çin’de her yıl düzenlenen ve ülkenin en önemli siyasi toplantılarından biri olan Ulusal Halk Kongresi (NPC), bu yıl ekonomik büyüme konusunda daha temkinli bir hedef belirleyerek sona erdi. Pekin yönetimi, COVID-19 dönemi hariç tutulduğunda son yaklaşık otuz yılın en düşük büyüme hedeflerinden birini açıkladı.
Yaklaşık 3 bin delegenin katıldığı toplantının son gününde, Çin’in yeni beş yıllık kalkınma planı kapsamında ekonomik büyüme hedefinin yüzde 4,5 ile yüzde 5 arasında olması resmen onaylandı. 2026–2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Plan, yalnızca büyüme hedefini değil aynı zamanda enflasyon oranı, bütçe açığı ve kentsel işsizlik gibi temel makroekonomik göstergeler için de yeni hedefler ortaya koydu.
Çin yönetimi uzun vadede ülkeyi 2035 yılına kadar “orta düzeyde gelişmiş” bir ekonomi haline getirmeyi hedefliyor. Bu doğrultuda kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasılanın (GSYH) 20 bin dolara çıkarılması planlanıyor. Dünya Bankası verilerine göre Çin’de kişi başına gelir 2024 yılında 13 bin 303 dolar seviyesinde bulunuyordu.
Ekonomideki Yapısal Sorunlar Büyümeyi Zorluyor
Son yıllarda Çin ekonomisi ciddi yapısal sorunlarla karşı karşıya bulunuyor. Özellikle emlak sektöründeki kriz, düşük tüketici güveni ve uzun süredir devam eden deflasyonist baskılar ekonomik büyümenin önündeki en önemli engeller arasında gösteriliyor. Pekin yönetimi bu nedenle büyüme hedeflerini daha temkinli belirleyerek ekonomiyi istikrarlı biçimde yeniden canlandırmayı amaçlıyor.
Teknolojik Bağımsızlık Stratejisi Ön Planda
Yeni beş yıllık planın en dikkat çeken başlıklarından biri teknolojik ve endüstriyel bağımsızlık hedefi oldu. Çin yönetimi yapay zekâ, havacılık, biyomedikal teknolojiler ve yarı iletkenler gibi stratejik sektörlerde devlet desteğini artırmayı planlıyor. Bunun yanında yeni enerji teknolojileri, kuantum teknolojisi, gömülü yapay zekâ, beyin-bilgisayar arayüzleri ve 6G iletişim sistemleri de öncelikli yatırım alanları arasında yer alacak.
Pekin ayrıca dijital yuanın (e-CNY) kullanımını genişleterek özellikle sınır ötesi ödeme sistemlerinde daha etkin bir rol oynamayı hedefliyor. Çin Merkez Bankası tarafından geliştirilen dijital para birimi, ülkenin küresel finansal sistemdeki etkisini artırma stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Yolsuzlukla Mücadelede Yeni Adımlar
Ulusal Halk Kongresi süresince öne çıkan bir diğer başlık ise yolsuzlukla mücadele oldu. Kongre Daimi Komitesi tarafından yayımlanan raporda, Çin’in sınır ötesi yolsuzlukla mücadeleye yönelik yeni bir yasa hazırlığında olduğu belirtildi. Bu adım, Devlet Başkanı Şi Cinping’in yıllardır sürdürdüğü kapsamlı yolsuzlukla mücadele kampanyasının yeni bir aşaması olarak görülüyor.
Çin Yüksek Halk Mahkemesi’nin verilerine göre ülkede geçen yıl 36 bin kişinin dahil olduğu yolsuzluk davalarında yüzde 22,4’lük bir artış yaşandı. 2025 yılı boyunca yürütülen operasyonlar kapsamında yaklaşık 18,14 milyar yuan (2,63 milyar dolar) değerinde kamu kaynağının geri kazanıldığı açıklandı.
“İki Oturum” Çin Politikasının Yönünü Belirliyor
Ulusal Halk Kongresi genellikle bir hafta sürüyor ve Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı ile eş zamanlı gerçekleştiriliyor. “İki Oturum” olarak bilinen bu toplantılar, Pekin yönetiminin kısa ve orta vadeli politika hedeflerini belirlediği ve ülkenin ekonomik ve siyasi yönelimini şekillendirdiği en önemli platformlardan biri olarak kabul ediliyor.
