The Guardian tarafından yayınlanan habere göre, İsrail’in Gazze’de ve Lübnan’da uluslararası hukuku ihlal etme “potansiyelini” takip eden Dışişleri Bakanlığı birimi, bakanlık içinde yaşanan bütçe kesintileri sebebiyle kapatıldı. Yetkililerden gelen açıklamalara göre, yaşanan kesintiler nedeniyle departmanın “26.000 doğrulanmış olayın” yer aldığı veri tabanına erişimini de kaybedeceği konusunda uyarılarda bulunuldu.
Habere göre Dışişleri “İngiliz Milletler Topluluğu ve Kalkınma Ofisi” (FCDO) içerisinde faaliyet gösteren bu birim (I-Unit), İsrail’in savaş suçları işlemiş olabileceğine dair kanıtlar topluyordu. Ancak hükümet yetkilileri, birimin "işlevselliğini yitirdiğini" ve "kaynak yönetiminin optimize edilmesi gerektiğini" savunarak birimin faaliyetlerine son verdi.
The Guardian’ın belirttiğine göre, Uluslararası İnsani Hukuk Birimi’nin kapatılması kararı, geçen hafta görevden alınan Dışişleri Bakanlığı Daimi Sekreteri Olly Robbins’in yaptığı incelemenin ardından geldi. Bundan iki hafta önce de Dışişleri Bakanı Yvette Cooper konuşmasında kendi liderliğindeki bakanlığın temel taşlarından birinin “uluslararası hukuka saygı ve destek” olduğunu belirtmişti.
Haberde belirtilene göre, İngiltere’de İsrail ve işgal altındaki topraklardaki insan hakları olaylarını toplayan, analiz eden ve doğrulayan tek programken, birimin kapatılması Sudan dahil olmak üzere Dışişleri Bakanlığını potansiyel vahşet olayları konusunda uyarmada kritik rol oynayan ve vahşet önleme ekibine sağlanan fonda yapılan kesintinin bir parçasıdır.
Guardians’a göre, dünyanın en büyük veritabanı olduğu iddia edilen bu veritabanı, yalnızca teknik bir izleme aracı değil; Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığı için “silah ihracat lisanslarının” devamlılığını belirleyen hukuki bir denetim mekanizması işlevi görüyordu. Birim tarafından sağlanan veriler; yetkililerin, İsrail’in saldırılarında “orantılılık” ve “ayrım gözetme” gibi uluslararası insancıl hukuk ilkelerini ihlal edip etmediğine karar vermesinde referans noktası olarak kullanılıyordu. Bu birimin kapatılmasıyla birlikte, silah satışlarının durdurulmasına dayanak oluşturacak resmi tespit süreci de fiilen işlevsiz hale getirilmiş oldu.
Dev Veri Tabanı ve Soruşturmalar Devre Dışı
Kapatılan birim, Gazze’de küçük yaştakilerin yasa dışı şekilde vurulması vakaları dahil olmak üzere 20'den fazla aktif soruşturma yürütmekteydi. Guardians’ın edindiği bilgilere göre birimin sağladığı veriler sadece Londra’daki merkez tarafından değil; Tel Aviv, Beyrut ve Şam’daki İngiliz büyükelçilikleri ile Kudüs Konsolosluğu tarafından da sahadaki olayların hızlı değerlendirilmesi için kullanılıyordu. Birim tarafından hazırlanan İsrail-Gazze çatışma haritası, günde 25.000’den fazla görüntülenme alarak uluslararası alanda şeffaflık sağlıyordu.
Sert Tepkiler Gecikmedi
İngiltere Dışişleri Bakanı Cooper, Mansion House'daki konuşmasında hukukun üstünlüğüne saygı duymanın "temel bir İngiliz değeri" olduğunu ve ulusal çıkarları desteklediğini savunsa da, denetim biriminin kapatılması uluslararası kamuoyunda geniş çaplı tepkilere yol açtı. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) İngiltere Direktörü Yasmine Ahmed, dünya genelinde ağır hukuk ihlallerinin yaşandığı bir süreçte alınan bu kararın "kınanacak bir adım" olduğunu belirterek; hükümetin Silah Ticareti Anlaşması ve Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerinin tartışmalı hale geldiğini vurguladı. Silah Ticaretine Karşı Kampanya (CAAT) yetkilisi Katie Fallon ise kararın, "ne pahasına olursa olsun silah satışlarını sürdürmek amacıyla gerçekleri gizleme" girişimi olduğunu ve bakanları hukuki sorumluluktan korumayı hedeflediğini iddia etti.
Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, birimin kapatılmasına yönelik eleştirilere ve resmi yorum taleplerine ise henüz bir yanıt vermedi.
Diğer İçerikler
