Milli İstihbarat Akademisi (MİA), İsrail’in yayılmacı politikalarını ve bu politikaların bölgesel güvenlik üzerindeki etkilerini ele alan “İsrail’in Yayılmacılığının Anatomisi” başlıklı raporunu yayımladı. Raporda, Tel Aviv’in Suriye’den Doğu Akdeniz’e, Kızıldeniz’den Afrika Boynuzu’na uzanan genişleme arayışının küresel bir güvenlik tehdidine dönüştüğü ifade edildi. Ayrıca Türkiye’nin bu gelişmeler karşısında atabileceği adımlar değerlendirildi.
Dini ve tarihsel iddialarla meşruiyet arayışı
Raporda, İsrail’in dini ve tarihsel hak iddialarını güvenlik ve beka söylemleriyle birleştirerek yayılmacı politikalarına meşruiyet kazandırmaya çalıştığı belirtildi. Radikal sağ aktörlerin devlet kurumlarında güç kazanmasının, bu anlayışın kalıcı politikalara dönüşmesinde etkili olduğu kaydedildi.
ABD’nin sağladığı askeri, ekonomik ve diplomatik desteğin İsrail’in söz konusu stratejisini uygulamasında belirleyici rol oynadığına dikkat çekilen raporda, yayılmacı politikaların uzun vadede İsrail’in uluslararası meşruiyetini aşındırdığı ve bölge ülkelerini yeni denge arayışlarına yönelttiği ifade edildi.
Türkiye ile İsrail arasındaki ayrışma
Raporda, Türkiye ile İsrail arasındaki ayrışmanın dönemsel siyasi krizlerin ötesine geçtiği ve bölgesel düzen anlayışındaki temel farklılıklardan kaynaklandığı vurgulandı.
“Terörsüz Türkiye” ve “Terörsüz Bölge” süreçlerinin, dış aktörlerin toplumsal kırılganlıkları birer müdahale alanına dönüştürmesini zorlaştıracak stratejik dayanıklılığa katkı sunduğuna işaret edildi.
Türkiye’nin jeopolitik konumu ile askeri ve diplomatik kapasitesinin, bölgesel iş birliğini güçlendiren yapıcı bir güvenlik mimarisi oluşturmak için önemli imkânlar sunduğu belirtildi.
İsrail’i sınırlamanın yolu dirençli bir bölge kurmak
Raporda, İsrail’in bölgedeki hareket alanını kısıtlamak için izlenmesi gereken en kalıcı yaklaşımın yeni bir hegemonya kurmak olmadığı ifade edildi.
Bunun yerine bölge ülkelerinin egemen, dirençli ve kendi güvenliğini üretebilir yapılar hâline gelmesinin önemine dikkat çekildi. Raporda, bu yaklaşımın İsrail’in yayılmacı politikalarını sınırlamada kalıcı bir çözüm oluşturabileceği değerlendirildi.
