ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’in ortakları arasında yer aldığı lüks turizm projeleri Arnavutluk’ta protestoların hedefi oldu. Ancak ülkede yükselen tepkilerin yalnızca bu projelerle sınırlı olmadığı, asıl rahatsızlığın İsrail’in Arnavutluk’taki artan etkisinden kaynaklandığı ifade ediliyor.
Pandemi sonrasında İsrail’in Arnavutluk’taki yatırımlarını artırdığı belirtilirken, turizm, emlak, enerji ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren çok sayıda şirketin ülkede faaliyete geçtiği kaydedildi. Arnavut akademisyen Fredinant Hasmuça’nın verdiği bilgiye göre 2021’den sonra İsrail bağlantılı 68 şirket kuruldu. Bu şirketlerin 54’ünün doğrudan İsrailli yatırımcılar tarafından, 14’ünün ise Arnavut ortaklarla birlikte faaliyet yürüttüğü belirtildi.
Hasmuça, İsrail ile Arnavutluk arasındaki ilişkilerin özellikle 2021 sonrasında hız kazandığını ifade ederek, “2021 öncesinde haftada bir sefer yapılan uçuşlar, bugün günlük iki sefere kadar çıktı. Bu tablo, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin ulaştığı boyutu ortaya koyuyor” dedi.
Ülkede özellikle kıyı bölgelerinde ve stratejik noktalarda konut ve arsa alımlarının arttığı belirtilirken, Arnavutluk Başbakanı Edi Rama’nın bu yatırımları desteklediği ifade edildi. Bazı caddelere İsrail bayraklarının asıldığı ve bu bayrakların polisler tarafından korunduğu aktarılırken, protesto düzenleyen göstericilerin ise İsrail bayraklarına dokunmamaları yönünde uyarıldığı kaydedildi.
İsrailli yatırımcıların satın alımları farklı ülke vatandaşlıkları ve şirket yapıları üzerinden gerçekleştirdiğini belirten Hasmuça, şu ifadeleri kullandı:
“İsrailli yatırımcıların hangi bölgelerde ne kadar mülk edindiğini net şekilde ortaya koymak kolay değil. Çünkü satın alımlar doğrudan İsrail vatandaşları üzerinden yapılmıyor. Bulgaristan, Romanya veya başka Avrupa ülkelerinin vatandaşlıkları kullanılıyor. Ayrıca bazı kişiler Arnavutluk vatandaşlığı alarak kayıtlarını İsrail yerine Arnavut vatandaşı olarak gösteriyor. Bu nedenle mülkiyet hareketlerini doğrudan İsrail bağlantılı olarak tespit etmek çoğu zaman mümkün olmuyor.”
Hasmuça, özellikle ülkenin güney kıyılarında ve stratejik bölgelerde yoğunlaşan yatırımlara dikkat çekerek, Jared Kushner’in ortak olduğu turizm projesinin planlandığı alanların yalnızca ekonomik açıdan değil, jeopolitik açıdan da önem taşıdığını söyledi.
“Bu bölgeler Avrupa, Adriyatik ve Akdeniz’e erişim açısından kritik konumda. Türk donanmasının varlığını sürdürdüğü Paşalimanı gibi askeri ve stratejik noktaların yakınındaki yatırımları, yalnızca turizm veya emlak projesi olarak değerlendirmek eksik olur. Son yıllarda Arnavutluk’ta yapılan bazı yatırımların arkasında daha geniş stratejik hesapların bulunduğuna dair ciddi tartışmalar yaşanıyor” ifadelerini kullandı.
Diğer İçerikler
