Yeni Şafak’ın özel haberine göre, TBMM Kütüphanesi ve Arşivleri’nde yer alan yaklaşık 30 milyon belgenin tamamı dijital ortama aktarılarak vatandaşların erişimine açılacak. 1916 yılında kurulan ve Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı kurumsal hafızası olarak kabul edilen Meclis Kütüphanesi, yerin dört kat altına uzanan arşivleriyle Türkiye’nin en büyük belge koleksiyonuna ev sahipliği yapıyor. TBMM Kütüphanesi Başkanı, arşivci ve tarihçi Azmi Güler, kütüphanenin büyük bölümünün dijitalleştirildiğini ve kalan belgelerin de erişime açılması için çalışmaların sürdüğünü söyledi.
“Milli Hafızanın Büyük Bölümü Dijitalleşti”
Azmi Güler, Meclis Kütüphanesi’nin 8 kilometre uzunluğundaki arşivlerinde toplam 30 milyon belge bulunduğunu belirterek, parlamento arşivinin dünyadaki benzerleri arasında özel bir konuma sahip olduğunu vurguladı. Güler, özellikle Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına ait tutanak, yazışma ve resmi belgelere ilginin yoğun olduğunu, dijital ortama aktarılan kayıtların araştırmacılar ve vatandaşlar tarafından isim bazında taranabildiğini ifade etti.
İstiklal Mahkemesi Belgeleri Gün Yüzüne Çıktı
Güler, İstiklal Mahkemeleri tutanaklarının Osmanlı Türkçesinden günümüz alfabesine çevrilerek 29 cilt halinde tamamlandığını ve dijital ortama aktarıldığını hatırlattı. 2010’dan 2025’e kadar süren ayrıntılı bir çalışma sonucunda daha önce varlığı bilinmeyen birçok belgeye ulaşıldığını belirten Güler, İskilipli Atıf Hoca’nın savunması ve sorgu tutanaklarının da bu kapsamda gün yüzüne çıkarıldığını söyledi.
Meclis Tutanakları ve Demokrat Parti Belgeleri Erişime Açık
TBMM arşivlerinde, II. Meşrutiyet sonrasında yeniden açılan Meclis-i Mebusan’dan itibaren tutanakların yer aldığını belirten Güler, 1950–1960 dönemine ait Demokrat Parti Meclis tutanaklarının da vatandaşların erişimine açıldığını ifade etti. Belgelerin özel güvenlikli alanlarda ve 11 ayrı arşiv bloğunda muhafaza edildiğini dile getiren Güler, arşivin 2 kilometrekarelik geniş bir depolama alanını kapsadığını söyledi.
Koleksiyonda 353 Bin Kitap ve 30 Bin Cilt Gazete Var
Güler, kütüphane koleksiyonunda yaklaşık 353 bin kitap, 65 bine yakın dergi cildi, 30 bini aşkın gazete cildi, binin üzerinde harita ve 118 yazma eser bulunduğunu aktardı. Meclis Kütüphanesi’nin büyük bölümünün dijitalleştirildiğine dikkat çeken Güler, toplam 30 milyon belgenin internet üzerinden erişime açılacağını, böylece araştırmacılara ve halka büyük bir kolaylık sağlanacağını ifade etti.
Osmanlıca Metinler de Türkçeye Çevriliyor
Gazete arşivlerinin mikrofilmden PDF formatına aktarılmaya devam ettiğini belirten Güler, Osmanlıca metinlerin de günümüz Türkçesine kazandırılması için çalışmaların sürdüğünü söyledi. Ekim 2025 itibarıyla 790 dergi başlığı ve 91 ulusal gazetenin yayınlandıkları ilk sayıdan bugüne kadar dijital ortama aktarıldığını belirten Güler, şimdiye kadar yaklaşık 5 milyon kişinin bu sisteme erişim sağladığını aktardı.
Eşsiz Yazma Eserler Özel Korumayla Saklanıyor
TBMM arşivlerinde yalnızca burada bulunan 118 nadir yazma eserin yer aldığını belirten Güler, bunlar arasında Birinci Dünya Savaşı sırasında Sibirya’daki esir kamplarında Osmanlı subayları tarafından el yazısıyla hazırlanan “Vaveyla” dergisinin de bulunduğunu söyledi. Derginin orijinal nüshalarının çelik kasada muhafaza edildiği, içindeki resim ve motiflerin tamamının el emeği olduğu ifade edildi. Koleksiyonda yer alan ve Emir Timur için hazırlandığı düşünülen el yazması Kur’an-ı Kerim nüshasının da özel cam korumayla sergilenmesi planlanıyor.
Diğer İçerikler
