Afganistan’ın Moskova Büyükelçisi Gul Hasan, perşembe günü Kremlin’de düzenlenen törende Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e güven mektubunu sundu. Bu adım, 2021’de Taliban’ın yeniden iktidara gelmesinden bu yana Afganistan yönetiminin uluslararası alanda elde ettiği en önemli diplomatik gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor. Rusya, bu süreçle birlikte Taliban yönetimini resmen tanıyan ilk ülke oldu.
Gul Hasan, temmuz ayında Moskova’ya gelerek Afganistan’ın Rusya’daki diplomatik temsilcisi olarak görevine başlamıştı. Güven mektubunun sunulmasıyla birlikte Afganistan’ın Moskova ile ilişkileri resmî diplomatik statüye taşınmış oldu. Kremlin kaynakları, bu adımın iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarındaki iş birliğini kurumsal zemine oturtmayı amaçladığını belirtti.
Putin’den iş birliği mesajı
Törende konuşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Afganistan’ın Şanghay İşbirliği Örgütü’nde gözlemci statüsüne sahip olduğunu hatırlatarak, Moskova ile Kabil arasındaki temasların son dönemde hız kazandığını söyledi. Putin, bu sürecin geçen yıl Rusya’nın Taliban yönetimini resmen tanıma kararıyla kolaylaştığını vurguladı.
Putin, “Rusya olarak Afganistan’ın birleşik, bağımsız, barışçıl, savaş, terörizm ve uyuşturucu kaçakçılığından arındırılmış bir ülke olmasını içtenlikle arzuluyoruz” ifadelerini kullandı. Kremlin, bu yaklaşımın Orta Asya güvenliği ve bölgesel istikrar açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çekti.
Rusya’nın Taliban’ı tanıma süreci
Rusya, Taliban yönetimini resmen tanıdığını 12 Aralık 2024 tarihinde duyurmuştu. Bu karar, Moskova’nın Afganistan’daki yeni yönetimle ilişkilerini kurumsal ve diplomatik zemine taşıyan en kritik adım olarak değerlendirilmişti.
Tanıma kararından önce Rusya, Taliban ile uzun süredir fiilî temas yürütmekteydi. 2021 yılında Taliban’ın Kabil’de yeniden iktidara gelmesinin ardından Moskova, büyükelçiliğini kapatmamış, Taliban temsilcileriyle diplomatik ve güvenlik temelli görüşmelerini sürdürmüştü. Ancak bu dönemde ilişkiler resmî tanıma statüsüne taşınmamıştı.
Süreci hızlandıran en önemli gelişme, Rusya Parlamentosu’nun Kasım 2024’te Taliban’ın “yasaklı terör örgütleri” listesinden çıkarılmasına imkan tanıyan yasal düzenlemeyi kabul etmesi olmuştu. Bu adımın ardından Kremlin ve Dışişleri Bakanlığı, Taliban yönetimiyle resmi diplomatik ilişki kurulmasının önünü açan hukuki zemini oluşturmuştu.
12 Aralık 2024’te yapılan resmi açıklamayla birlikte Rusya, Taliban yönetimini tanıyan ilk ülke olmuştu. Moskova yönetimi, bu kararın Afganistan’ın bölgesel entegrasyonunu destekleyeceğini, ikili ticaret ve güvenlik iş birliğini geliştireceğini ve Orta Asya’daki istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlayacağını açıklamıştı.
Uluslararası tepkiler ve Batı’nın tutumu
Batılı ülkeler, Taliban yönetiminin özellikle kadın hakları, eğitim özgürlüğü ve temel insan hakları alanındaki uygulamalarını gerekçe göstererek diplomatik tanıma konusunda mesafeli tutumlarını sürdürmüştü. Batılı diplomatlar, bu alanlarda somut ilerleme sağlanmadığı sürece Taliban yönetiminin uluslararası sistemde tam meşruiyet kazanmasının zor olacağını vurgulamıştı.
Buna rağmen Rusya’nın attığı bu adım, Afganistan yönetiminin uluslararası alanda diplomatik açılım arayışlarında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Diğer İçerikler
