ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki köprüler, elektrik santralleri ve su altyapısını hedef alabileceğine yönelik açıklamaları, uluslararası hukuk çevrelerinde ciddi tartışmalara yol açtı. Askeri hukuk uzmanları ve Birleşmiş Milletler yetkilileri, bu tür geniş kapsamlı saldırıların uluslararası insancıl hukukun ihlali anlamına gelebileceği ve savaş suçu teşkil edebileceği uyarısında bulunuyor.
Uluslararası Hukukta Sivil Altyapının Korunması
Uzmanlara göre savaş hukukunun temel ilkeleri arasında “ayrım gözetme” ve “orantılılık” bulunuyor. Bu çerçevede sivillere doğrudan zarar verecek veya sivil altyapıyı hedef alacak saldırılar yasaklanmış durumda. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin baş sözcüsü Stéphane Dujarric, sivil altyapının ancak belirli şartlarda askeri hedef sayılabileceğini, ancak bu durumda bile aşırı sivil zarara yol açacak saldırıların yasak olduğunu vurguladı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres adına yapılan açıklamada da benzer şekilde, köprüler ve enerji tesisleri gibi altyapılara yönelik geniş çaplı saldırıların uluslararası hukuk kapsamında ciddi ihlal oluşturabileceği ifade edildi.
Uzmanlar: Geniş Kapsamlı Tehditler Hukuka Aykırı
Askeri hukuk uzmanı Michael Schmitt, elektrik santrallerinin bazı durumlarda askeri hedef sayılabileceğini kabul etmekle birlikte, bu tür saldırıların sivil halk üzerinde “orantısız zarar” doğurmaması gerektiğini belirtti. Schmitt’e göre alternatif ve daha sınırlı hedefler varken tüm altyapının yok edilmesi hukuken savunulamaz.
ABD Hava Kuvvetleri’nde hukuk müşaviri olarak görev yapmış Rachel VanLandingham ise elektrik kesintilerinin hastaneler ve su arıtma tesisleri üzerinde doğrudan ölümcül etkiler yaratabileceğine dikkat çekti. VanLandingham, bu tür bir yaklaşımın siviller üzerindeki etkileri göz ardı ettiğini ifade etti.
Siyasi Tepkiler: Washington’da Görüş Ayrılığı
ABD iç siyasetinde de konu tartışma yarattı. Demokrat Senatör Chris Van Hollen, sivil altyapının hedef alınmasının “ders kitaplarına girecek bir savaş suçu” olduğunu savunurken, Cumhuriyetçi Senatör Joni Ernst bu görüşe katılmayarak söz konusu altyapının askeri amaçlarla da kullanılabileceğini öne sürdü.
Beyaz Saray adına yapılan açıklamada ise İran yönetiminin insan hakları ihlalleri gerekçe gösterilerek sert söylemler sürdürüldü. Ancak uzmanlar, bu tür gerekçelerin uluslararası insancıl hukuk ihlallerini meşrulaştırmayacağını vurguluyor.
Kaynak: France 24
Diğer İçerikler
