Suudi Arabistan’ın Eksen Değişikliği İsrail’i Panikletiyor

The Jerusalem Post’ta yayımlanan ve emekli İsrail Savunma Kuvvetleri generali, eski savunma bakan yardımcısı ve çeşitli hükümetlerde bakanlık yapmış olan Ephraim Sneh tarafından kaleme alınan bir analize göre, Suudi Arabistan’ın son dönemde izlediği dış politika çizgisi, İsrail’de ciddi endişelere yol açtı. Analizde, Riyad yönetiminin Körfez’deki “ılımlı Arap bloktan” sessiz fakat stratejik bir şekilde uzaklaştığı ve Türkiye–Katar ekseni olarak tanımlanan hatta yaklaştığı ileri sürüldü.

Mukalla saldırısı kırılma noktası olarak görülüyor

Analizde, Suudi Arabistan’ın Yemen’in Mukalla limanında Birleşik Arap Emirlikleri’ne ait askeri ekipman sevkiyatını hava saldırısıyla hedef almasının sıradan bir askeri olay olmadığı vurgulandı. Körfez İşbirliği Konseyi üyesi iki ülke arasında, ilişkilerin resmen normal seyrettiği bir dönemde gerçekleşen bu saldırının, Riyad’da daha derin bir stratejik yön değişikliğine işaret ettiği ifade edildi.

Riyad’ın Müslüman Kardeşler çizgisine yaklaştığı iddiası

Körfez kaynaklarına dayandırılan değerlendirmede, Suudi kraliyet ailesinin krallığı “ılımlı Arap devletlerinden” uzaklaştırma ve Müslüman Kardeşler ile ilişkilendirilen siyasi hareketlere daha yakın bir konuma taşıma yönünde stratejik bir karar aldığı öne sürüldü. Bu olası yönelimin, bölgesel güç dengelerinde tehlikeli bir değişim anlamına geldiği savunuldu.

Türkiye–Katar ekseninin güçlendiği değerlendirmesi

Analizde, Türkiye–Katar ekseninin halihazırda güç kazandığına dikkat çekildi. Bu eksenin, İsrail’in “Demir Kılıçlar” operasyonu sürecinde İran ve müttefiklerinin aksine ciddi askeri kayıplar yaşamadığı, aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump’ın yaklaşımından siyasi olarak fayda sağladığı belirtildi. Bu hattın, Gazze’nin geleceğinde ve yeniden inşa sürecinde etkili bir rol üstlenmeye hazırlandığı ifade edildi.

Bu eksenin temel özelliğinin, Müslüman Kardeşler ideolojisiyle kurduğu yakınlık olduğu, Hamas’ın da bu çerçevede öne çıkan aktörlerden biri olarak görüldüğü kaydedildi.

Mısır, Ürdün ve BAE için “varoluşsal tehdit” algısı

Analize göre, Mısır, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri Müslüman Kardeşler’i varoluşsal bir tehdit olarak değerlendiriyor. Suudi Arabistan’ın bu eksene yaklaşmasının, söz konusu hattı siyasi ve potansiyel olarak askeri açıdan güçlendireceği, bunun da Abraham Anlaşmaları’na mesafeli duran Arap ülkelerini daha da caydırabileceği belirtildi.

Bu süreçte, Körfez’in en “ılımlı” ülkesi olarak tanımlanan Birleşik Arap Emirlikleri’nin daha yalnız ve savunmasız bir konuma itildiği değerlendirmesi yapıldı.

ABD’nin tutumuna dair belirsizlik

Analizde, Trump liderliğindeki bir ABD yönetiminin bu eksen kaymasını otomatik olarak olumsuz görmeyebileceği ifade edildi. Trump’ın, rejimleri değerleri üzerinden değil, kendi çıkarlarına hizmet eden anlaşmalar üzerinden değerlendirdiği hatırlatıldı. Suudi Arabistan’ın Müslüman Kardeşler’le yakınlaşmasını açık şekilde ilan etmemesi durumunda, Washington’un Riyad’a yönelik yaklaşımının değişmeyebileceği görüşü dile getirildi.

İsrail için Gazze açıklarında Türk donanması senaryosu

Yazıda, İsrail açısından en kaygı verici senaryolardan birinin, Gazze açıklarında Türk deniz varlığının ortaya çıkması olduğu belirtildi. Türkiye’nin, altyapı ve inşa projeleriyle nüfuz kurduğu bölgelerde deniz gücü konuşlandırma hedefinin uzun süredir bilindiği vurgulandı.

İsrail’e çağrı: Bölgesel koordinasyon güçlendirilmeli

Analizin sonunda, İsrail’in Riyad’daki bu değişime kayıtsız kalamayacağı ifade edildi. Kudüs yönetiminin, Mısır ve Ürdün ile koordinasyonu sıkılaştırması, özellikle Birleşik Arap Emirlikleri ile ilişkileri daha da derinleştirmesi gerektiği savunuldu. Güçlü ve ılımlı bir bölgesel koalisyonun acil bir ihtiyaç haline geldiği vurgulandı.

Ancak bunun için İsrail’in de Batı Şeria’daki ilhak adımlarını ve etnik temizlik olarak tanımlanan uygulamaları durdurmasının, ılımlı devletlerle daha derin bir ortaklığın ön koşulu olduğu belirtildi.