Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, uluslararası kamuoyunda farklı yorumlara neden oldu. Suudi Arabistan eski istihbarat şefi ve eski büyükelçi Prens Türki el-Faysal, anlaşmanın bölgedeki güvenlik dengeleri açısından önem taşıdığını belirtti. El-Faysal, bazı çevrelerin anlaşmayı belirli devletlerin stratejik hedeflerine karşı kurulmuş veya mezhepsel nitelikte bir ittifak olarak değerlendirmesini eleştirdi. Anlaşmanın temel amacının savunma ve ortak güvenlik olduğunu vurgulayan El-Faysal, devletlerin mevcut ve gelecekteki tehditlere karşı ittifak kurmasının uluslararası hukuk ve diplomasi tarihinde yerleşik bir uygulama olduğunu ifade etti.
“Stratejik boşluğu doldurabilir”
Bölgedeki savaşların mevcut düzeni zayıflattığını ve gelecekte bir stratejik boşluk ile güç dengesizliği ortaya çıkabileceğini belirten El-Faysal, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın bu boşluğun doldurulmasında rol oynayabileceğini söyledi. Üç ülkenin askeri ve jeostratejik kapasitelerinin birbirini tamamladığını ifade eden El-Faysal, ittifakın kendilerine veya daha geniş bölgeye yönelik tehditlere karşı koyabilecek önemli bir stratejik aktöre dönüşebileceğini kaydetti. El-Faysal ayrıca, benzer hedefleri paylaşan başka ülkelerin de ileride ittifaka katılabileceğini belirtti.
Suudi Arabistan’ın stratejik önemi
El-Faysal, Suudi Arabistan’ın ittifaktaki rolünün yalnızca finansal gücüyle açıklanamayacağını vurguladı. Krallığın stratejik coğrafi konumu, petrol kaynakları, dini önemi, ekonomik gücü, diplomatik ilişkileri ve askeri kapasitesinin ülkeye önemli bir jeopolitik ağırlık kazandırdığını belirtti.Suudi Arabistan’ın konumunun küresel enerji piyasaları, deniz güvenliği ve Körfez’deki güç dengesi açısından kritik olduğunu söyleyen El-Faysal, Hürmüz Boğazı’ndaki olası kesintilerin ardından ülkenin Kızıldeniz kıyısındaki limanları ve altyapısının alternatif enerji güzergahları açısından öneminin daha fazla ortaya çıktığını ifade etti. Petrolün de Riyad’ın en önemli stratejik araçlarından biri olduğunu belirten El-Faysal, ülkenin yüksek üretim kapasitesinin küresel petrol arzı ve fiyatları üzerinde etkili olduğunu kaydetti.
Vizyon 2030 vurgusu
El-Faysal, Suudi Arabistan’ın artık yalnızca bir petrol ihracatçısı olmadığını, Vizyon 2030 kapsamında yatırım, turizm, lojistik, imalat, madencilik, yenilenebilir ve nükleer enerji ile savunma sanayisi gibi alanlarda da gücünü artırmaya çalıştığını belirtti.
Krallığın Mekke ve Medine’ye ev sahipliği yapmasının da ülkeye benzersiz bir uluslararası ağırlık sağladığını ifade eden El-Faysal, Suudi Arabistan’ın İslam dünyasındaki geniş ilişkilerinin diplomatik etkisini güçlendirdiğini söyledi. Suudi Arabistan’ın ABD ile stratejik ilişkilerini sürdürürken Çin, Rusya ve Avrupa Birliği ile de çok yönlü ortaklıklar geliştirdiğini belirten El-Faysal, Riyad’ın giderek çok kutuplu hale gelen uluslararası sistemde önemli bir aktör olduğunu savundu.
El-Faysal’a göre Mekke Anlaşması, Suudi Arabistan’ın kendi gücünü geliştirme stratejisinin yerine geçen bir unsur değil; Krallığın güvenliğini ve bölgesel istikrarı güçlendiren ilave bir araç niteliği taşıyor.
