İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, ABD ile İran arasında sağlanan ve bölgesel çatışmaları bitirmeyi hedefleyen mutabakata adeta meydan okudu. İsrail ordusunun Lübnan’da işgal ettiği yaklaşık 570 kilometrekarelik alandan çekilmeyeceğini vurgulayan Netanyahu, "İhtiyaç duyulduğu sürece Lübnan’daki güvenlik tampon bölgesinde kalmaya devam edeceğiz" dedi.
Cuma günü resmen imzalanması beklenen ve Lübnan cephesini de kapsayan anlaşma metnine rağmen geri adım atmayacaklarını belirten Netanyahu, İran’ın terör kollarına karşı nöbette kalacaklarını söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ile her konuda aynı fikirde olmadıklarını gizlemeyen Netanyahu, şu ifadeleri kullandı:
"Birçok kez fikir birliğine varıyoruz ancak aynı fikirde olmadığımız durumlar da var. Ben İsrail’in güvenlik çıkarlarından sorumluyum ve bunları sonuna kadar savunacağım. İran hiçbir zaman nükleer silaha sahip olamayacak; ne bugün ne de yarın. Terör rejiminin liderlerinin kafasını kestik, terör fabrikalarını yerle bir ettik."
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz da Başbakan Netanyahu ile aynı çizgide olduklarını belirterek, Lübnan, Suriye ve Gazze'deki askeri varlıklarını zaman sınırı olmaksızın sürdüreceklerini ve gelecek her türlü uluslararası baskıya direneceklerini açıkladı.
Beyrut Saldırısı Washington’ı Öfkelendirdi
İsrail, pazar günü İran'ın kırmızı çizgilerinden biri olarak kabul edilen Beyrut’un banliyölerine hava saldırısı düzenleyerek üç kişiyi öldürdü. Bu hamlenin, barış sürecini baltalamasından endişe eden ABD Başkanı Donald Trump’ı oldukça öfkelendirdiği bildirildi. Anlaşmanın mimarlarından olan ve pazar günü mutabakatı duyuran Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, metnin "Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulmasını" içerdiğini net bir şekilde belirtmişti.
Tahran yönetimi bu provokasyona misilleme tehdidinde bulunsa da, Trump'ın araya girmesiyle kriz anlık olarak aşıldı. İran medyasında yer alan bilgilere göre Trump, İran’ın İsrail’e yönelik olası misilleme saldırılarını askıya alması karşılığında, daha önce 30 gün içinde kaldırılması planlanan deniz ablukasını derhal kaldırmayı kabul etti. Bu taviz üzerine pazar gecesi mutabakat zaptı resmen onaylandı.
Tahran Sokaklarında İhtiyatlı Bekleyiş ve Muhalefet
Krizin diğer tarafı olan İran’da ise dört aydır süren çatışmaların ardından gelen ateşkes haberi, küresel enerji piyasalarında rahatlamaya yol açsa da Tahran sokaklarındaki güvensizliği bitiremedi. Anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı'nın yeniden seyrüsefere açılması ve ABD deniz ablukasının kalkması bekleniyor. Ancak nükleer programın geleceği ve dondurulan milyarlarca dolarlık varlıklar gibi kritik konuların ileri bir tarihe ertelenmesi, halkta karamsarlık yaratıyor.
Tahran'da yaşayan Parisa isimli bir üniversite öğrencisi Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, "Bu anlaşmanın insanlara büyük bir fayda sağlayacağını düşünmüyorum çünkü hayatımıza istikrar getirecek şekilde tam olarak uygulanmayacaktır" derken; Mehdi isimli bir başka vatandaş da ABD’nin İran’ın taleplerine sadık kalacağına inanmadığını belirtti.
Ayrıca İranlı muhafazakar kanat da müzakere heyetine tepkili. 28 Şubat'ta ABD tarafından öldürülen Yüce Lider Ayetullah Ali Hamaney'in intikamının alınamadığını savunan radikal gruplar, Washington'a verilen tavizleri eleştiriyor. Valiasr Meydanı’na asılan dev Hamaney posteri altında toplanan devlet yanlısı gruplar, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmaya devam etmesi gerektiğini savunuyor.
Ekonomide İlk Olumlu Sinyaller
Siyasi ve askeri gerilime rağmen, doğrudan çatışma riskinin azalması İran piyasalarında hızla olumlu karşılık buldu. Geçtiğimiz ay dolar karşısında 1,9 milyon riyal ile tarihi dip seviyesini gören İran ulusal para birimi, barış haberleriyle birlikte 1,61 milyon riyal seviyesine kadar güçlendi. Tahran Altın Borsası’nda fiyatlar gerilerken, Tahran Menkul Kıymetler Borsası endeksi de 5 milyon puanı aşarak rekor tazeledi. Ancak bu ekonomik baharın kalıcı olup olmayacağı, cuma günü atılacak resmi imzalar ve Netanyahu’nun sabotaj girişimlerinin ne ölçüde engellenebileceğine bağlı.
Diğer İçerikler
