İran Körfez’in Dev Alüminyum Tesislerini Vurdu: Küresel Tedarik Zincirinde "Hürmüz" Alarmı

Ortadoğu’daki askeri gerilim, deniz yollarından sonra bölgenin sanayi kalbine sıçradı. İran, pazar günü Körfez’deki iki dev alüminyum tesisine düzenlenen balistik füze saldırılarının sorumluluğunu üstlendiğini açıkladı. Bu hamle, İran destekli Husilerin de çatışmalara dahil olmasıyla bölgedeki ekonomik savaşı yeni ve tehlikeli bir safhaya taşıdı.

Saldırıların hedefindeki ilk nokta, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) en büyük sanayi kuruluşu olan Emirates Global Aluminium (EGA) oldu. Abu Dabi’deki stratejik "Tavile" tesisi, balistik füze isabeti sonucu ciddi hasar gördü. 2025 yılında tek başına 1,6 milyon ton üretim yapan bu dev tesisin devre dışı kalma riski, küresel piyasalarda şok etkisi yarattı. Benzer şekilde, Bahreynli üretici Aluminium Bahrain (Alba) da tesislerinde meydana gelen hasarın boyutunu değerlendirmeye başladı.

International Aluminium Institute verileri, saldırıların küresel ölçekteki ağırlığını rakamlarla ortaya koyuyor. 2025 yılında Çin dışındaki küresel üretimin yüzde 23’ü Körfez bölgesinden sağlandı. Bu, toplam dünya üretiminin yaklaşık yüzde 9’una denk geliyor. Üretimin sürdürülebilirliği ise tamamen "alümina" (alüminyum oksit) hammaddesinin Hürmüz Boğazı üzerinden girişine bağlı. ING analistleri, bölgedeki tesislerin yalnızca 3-4 haftalık stokla çalıştığını, Boğaz’ın kapanması durumunda eritme fırınlarının tamamen durmasının kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.

Savaşın yarattığı risk primi, özellikle Avrupa ve ABD piyasalarında fiyatları yukarı çekiyor. Avrupa’da doğal gaz fiyatları yüzde 60 artarak 50,545 euro seviyesine çıkarken, asıl büyük darbe ABD’li tüketicileri bekliyor. Saxo Bank tahminlerine göre, gümrük tarifeleri ve artan sigorta maliyetleriyle birlikte ABD’de alüminyumun ton başına fiyatı 7 bin dolara kadar yükselebilir. Bu durumun, alüminyuma bağımlı otomotiv ve inşaat gibi temel sektörlerde sert bir daralmaya yol açmasından endişe ediliyor.

Küresel metal borsalarının pazartesi açılışı öncesinde piyasalarda tam bir tedirginlik hakim. Citibank ve Standard & Poor's raporları, taşımacılık ve sigorta dinamiklerinin normale dönmesinin uzun zaman alacağını öngörüyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı fiziksel olarak tamamen kapanmasa bile, tırmanan "savaş primi" ve lojistik gecikmelerin Batı piyasalarında kalıcı hasar bırakacağı görüşünde birleşiyor.