İran’a yakın çevrelerden gelen son açıklamalar, küresel enerji ve ticaret hatlarının ciddi bir tehdit altında olduğunu ortaya koydu. İran liderliğine yakın isimlerden Ali Akbar Velayati, İran’ın müttefiklerinin Bab el-Mandeb Strait’i de Hürmüz Boğazı gibi kapatabileceğini belirterek küresel ticaretin tek bir hamleyle kesintiye uğratılabileceği uyarısında bulundu.
Küresel Ticaretin Kilit Noktası
Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi üzerinden Hint Okyanusu’na bağlayan stratejik bir geçiş noktası olarak dünya ticaretinin en kritik hatlarından biri kabul ediliyor. Bu dar su yolu, özellikle Asya’dan Avrupa’ya yapılan taşımacılıkta hayati bir rol oynuyor.
Verilere göre, küresel ticaretin yaklaşık yüzde 10’u bu boğazdan geçerken, 2024 yılında yaklaşık 4,1 milyar varil petrol ve petrol ürünü bu hat üzerinden taşındı. Bu oran, dünya toplamının yaklaşık yüzde 5’ine karşılık geliyor.
Enerji Arzında Kritik Tehlike
Uzmanlara göre en kritik senaryo, Babülmendep ile Hürmüz Boğazı’nın aynı anda kapanması. Bu durumda, dünya petrol ve gaz arzının yaklaşık dörtte biri kesintiye uğrayabilir.
Hürmüz Boğazı tek başına küresel enerji ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sini taşırken, Babülmendep’in de devre dışı kalması, küresel enerji piyasalarında büyük bir kriz yaratabilir. Bu durum, petrol fiyatlarının hızla yükselmesine ve dünya genelinde ekonomik dalgalanmaların derinleşmesine yol açabilir.
İran ve Müttefiklerinin Rolü
Babülmendep Boğazı’nın fiili kontrolü büyük ölçüde Yemen’de faaliyet gösteren ve İran destekli olarak bilinen Houthis hareketinin elinde bulunuyor. Grup, daha önce Gazze savaşı sırasında İsrail ve ABD ile bağlantılı gemileri hedef alarak deniz trafiğini ciddi şekilde aksatmıştı.
Uzmanlara göre, Husilerin birkaç ticari gemiyi hedef alması bile sigorta şirketlerinin geri çekilmesine ve ticari gemilerin bölgeyi kullanmaktan vazgeçmesine neden olabilir. Bu da fiilen boğazın kapanması anlamına geliyor.
Asya-Avrupa Ticaret Hattı Tehlikede
Babülmendep, yalnızca enerji değil, aynı zamanda küresel ticaret açısından da kritik öneme sahip. Çin, Hindistan ve diğer Asya ülkelerinden Avrupa’ya gönderilen konteynerlerin önemli bir kısmı bu rota üzerinden taşınıyor.
Özellikle Saudi Aramco tarafından işletilen Doğu-Batı petrol hattı sayesinde Suudi Arabistan, petrolünü Kızıldeniz üzerinden bu boğaza yönlendiriyor. Hürmüz Boğazı’ndaki riskler arttıkça, Babülmendep’in önemi daha da artmış durumda.
Kaynak: Al Jazeera
Diğer İçerikler
