Çeşitli kaynaklardan derlenen bilgilere göre, küresel ticaretin ve enerji naklinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı, aylardır süren askeri ablukanın ardından diplomatik adımlarla nefes alıyor. Savaş öncesinde günlük ortalama 130 ticari geminin kullandığı rotada, çatışmaların en yoğun olduğu dönemde geçiş sayısı bazı günler 1'e kadar gerilemiş, ilk 100 günlük ortalama ise 10 gemide kalmıştı. Bu durum küresel ticarette yüzde 95'lik bir çöküşe işaret ediyordu.
Washington ve Tahran arasında sağlanan 14 maddelik İslamabad Mutabakat Zaptı'nın ardından ise Boğaz'daki trafik grafiği hızla yukarı yönlü ivme kazandı. Verilere göre; 18 Haziran'da 41, 19 Haziran'da 22, 20 Haziran'da 42, 21 Haziran'da 28 ve 22 Haziran'da 39 olmak üzere son 5 günde toplam 172 gemi Boğaz'dan emniyetle geçiş yaptı.
Boğaz'dan Milyonlarca Varillik Petrol Akışı Başladı
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla birlikte özellikle enerji piyasalarını rahatlatacak ham petrol taşımacılığında büyük bir hareketlilik göze çarpıyor. 22 Haziran'da gerçekleşen geçişlerde özellikle İran petrolü yüklü tankerler ön plana çıktı. Sadece o gün, en az 7 milyon varil İran ham petrolü taşıyan 4 süper tanker Boğaz'ı geride bıraktı. Son 5 günlük toplam bilançoda ise uluslararası piyasalara arz edilen İran ham petrolü miktarı 13 milyon varili aştı.
Bu yumuşama ikliminden bölgenin diğer büyük üreticileri de faydalanmaya başladı. Başta Suudi Arabistan olmak üzere Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne ait yüklü akaryakıt tankerlerinin sayısında da belirgin bir artış kaydedildi. 23 Haziran günü öğle saatleri itibarıyla Boğaz'ı geçen 5 ticari gemiden, Suudi Arabistan'ın Ras Tanura Limanı'ndan kalkan 2 milyon varil kapasiteli Universal Glory tankerinin Güney Kore'ye, 1 milyon varil yüklü Monte Urbasa tankerinin ise Hindistan'a doğru seyrine devam ettiği bildirildi.
İsviçre'deki Teknik Görüşmelerde Çalışma Grupları Kuruldu
Hürmüz Boğazı'ndaki bu fiili rahatlama, İsviçre'nin Bürgenstock kentinde yürütülen diplomatik arka planın doğrudan bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Katar ve Pakistan Dışişleri Bakanlıklarının arabuluculuğunda 21 Haziran’da ilk turu tamamlanan müzakerelerde, 14 maddelik mutabakatın hayata geçirilmesi için somut mekanizmalar üzerinde uzlaşı sağlandı.
Ortak bildiriye göre taraflar, arabuluculuk çabalarının siyasi süreçlerini denetlemek adına üst düzey bir ortak komite kurulmasında anlaştı. 60 gün içinde nihai bir barış anlaşmasına varılmasını hedefleyen yol haritası doğrultusunda; "yaptırımların kaldırılması", "nükleer konular", "bölgesel yeniden yapılanma" ve "ekonomik kalkınma" başlıkları altında özel teknik çalışma grupları kurularak müzakerelerin kesintisiz sürdürülmesi kararlaştırıldı.
